'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಸರ್ಕಾರದ್ದಲ್ಲ| High court

'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಾಗ ಭೂಮಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್​ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದು, ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. 'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕರೊಬ್ಬರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದ್ದ 47.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಅನು ಸಿವರಾಮನ್​ ಮತ್ತು ವಿಜಯಕುಮಾರ್​ ಎ. ಪಾಟೀಲ್​ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂಕಂದಾಯ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. 'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯು ಖಾಸಗಿ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್​ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. 'ಬಿ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಜಮೀನಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಸ್ತೆ. ಸ್ಮಶಾನ ಮತ್ತಿತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. 

'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಯೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲು ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಲು ಮಾಲೀಕರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. 

ಟಿ.ಎನ್​. ಹೇಮಂತ್​ ಎಂಬುವರು ಬೆಂಗಳೂರು ದಣ ತಾಲೂಕಿನ ಉತ್ತರಹಳ್ಳಿ ಹೋಬಳಿಯ ದೊಡ್ಡಕಲ್ಲಸಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್​ 73/1ರಲ್ಲಿ 1 ಎಕರೆ 20 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 9.8 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನು 'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಜಮೀನನ್ನು ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು 9.8 ಗುಂಟೆ 'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಗೆ ಅಂದಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ 47.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಹಿಂಬರಹ ನೀಡಿದ್ದರು. 

ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮೊತ್ತ ಪಾವತಿಸಿ ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆದೇಶ ಪಡೆದ ಹೇಮಂತ್​, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್​ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. 'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ 2022ರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿ ಹಣ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. 

ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ 1994 ರಲ್ಲಿ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಖರಾಬ್​ ಭೂಮಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು 2018ರಲ್ಲಿ  ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶದ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಕೀಲರು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವಾಗ ಸಾಗುವಳಿ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಖರಾಬು ಜಮೀನಿನ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದ್ದು, 'ಎ' ಖರಾಬ್​ ಜಮೀನು ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 1994ರ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೈಕೋರ್ಟ್​ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಚಾಟಿ ಬೀಸಿದೆ.