ಕೈದಿಗಳಿಗೂ ಆಸ್ತಿ ಪರಭಾರೆ ಹಕ್ಕಿದೆ! High court

ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಯಾಗಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಇಲ್ಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಇರುವಂತೆಯೇ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಭಾರೆ ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಆತನಿಗೂ ಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್​ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್​ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಿಗೆ ಕ್ರಯಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಧಾರವಾಡದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಯಾಗಿರುವ ಬಸವರಾಜ್​ ಶಂಕ್ರಪ್ಪ ಅವ್ವಣ್ಣವರ್​ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್​ನ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಚಿನ್​ ಶಂಕರ್​ ಮಗದುಮ್​ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಜೂ.23ರಂದು ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಕೈದಿಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಮಲಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ 22 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನಿನ ಕ್ರಯಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ತನಗೆ ಜೈಲಿನಿಂದ ಸಬ್​ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್​ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಬ್​ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್​ ಅವರಿಗೆ ಜೈಲಿಗೆ ಬಂದು ಸಹಿ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿ ಬಸವರಾಜ್​ ಹೈಕೋರ್ಟ್​ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್​ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಜೈಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರೈಸಲು ಸಬ್​ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್​ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಕಾರಾಗೃಹ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

1908ರ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್​ 38ರ ಪ್ರಕಾರ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ದೈಹಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಇರುವವರು, ಸಿವಿಲ್​ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್​ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವವರು ಮತ್ತು ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವುದರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದವರು ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯೇ ಅವರಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್​ ಪ್ರಕರಣದ ಕಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಡುವುದರಿಂದ ಆತನ ಚರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜೈಲಿನ ಶಿಸ್ತು, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ರ್ನಿಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕೈದಿಯ ಇತರ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ರದ್ದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಇರುವಂತೆಯೇ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಆತನಿಗೂ ಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಕೈದಿಯ ಇಂತಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್​ 38 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.