ಕಂಕಣ, ಸಂತಾನ ಕರುಣಿಸುವ ದೈವ

ಅವಿವಾಹಿತರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕಂಕಣ ಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಂಪತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುವ ದಿವ್ಯ ರಥೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಮೊದಲನೇ ಶ್ರಾವಣ ಶನಿವಾರ ನಡೆಯುವ ಚಿಕ್ಕ ರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗರುಡಬುತ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ದೊರಕುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಭಕ್ತರ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ.

ಮಾಂಡವ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪುಷ್ಕರವೆಂಬ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ ಸಿದ್ಧಿಸದ ಕಾರಣ ಅವರು ತಿರುಪತಿಗೆ ಬಂದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು. ಇವರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ನಾರಾಯಣ ವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಶೇಷಾದ್ರಿ (ಹುಲಗಿನ ಮುರಡಿ)ಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಾನುಸಂಧಾನ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಅವರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ನೆರವೇರುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಂತರ್ಧಾನಾದನು. ನಂತರ ಮಾಂಡವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ವೈಕುಂಠ ತೀರ್ಥದ ಬಳಿ ನೀರು ತರಲು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ರಾಕ್ಷಸನೊಬ್ಬ ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಂಡನಂತೆ. ಆಗ ಅವರು ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಾಘ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ವ್ಯಾಘ್ರನ ರೂಪದಿಂದ ಬಂದ ಗಿರಿಯೇ ವ್ಯಾಘ್ರಚಲವೆಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.

ಮಾಂಡವ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಋಷಿಯು ಈಗಲೂ ಮಂಡೂಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಅವಿವಾಹಿತರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕಂಕಣ ಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಂಪತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ದಿವ್ಯ ರಥೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಮೊದಲನೇ ಶ್ರಾವಣ ಶನಿವಾರ ಚಿಕ್ಕ ರಥೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗರುಡಬುತ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ದೊರಕುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.