4. ಕ್ಷತಜ ಕಾಸ: ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅಥವಾ ಎದೆಭಾಗಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಗಾಯದಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ, ನೀರು, ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಕೀವು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಕೆಮ್ಮು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎದೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಗಾಯಗಳಿಂದ, ಅಘಾತಗಳಿಂದ, ಅತಿಯಾದ ಶ್ರಮದಿಂದ, ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಣಕೆಮ್ಮು ಇದ್ದು ಬಳಿಕ ಎದೆ, ಸಂಧಿನೋವು, ಜ್ವರ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕ್ಷೀಣ ಧ್ವನಿ, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಕಫದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತವೂ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಬಹುದು. ಕ್ಷತಜ ಕಾಸದಲ್ಲಿ ಆಶುಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಆಡಿನ ಹಾಲು, ಜೀವನೀಯ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ದೇಶೀ ಗೋವಿನ ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಉದ್ದು, ಆಡುಸೋಗೆ, ಅರಗು, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಬಲ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಚ್ಯವನಪ್ರಾಶ ಮೊದಲಾದ ಲೇಹ್ಯಗಳು ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
