ವನ್ಯಜೀವಿ ದಿನ 2026: ಐಕಾನಿಕ್ ಹುಲಿಗಳ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಭಾರತದ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಭೇದಗಳು? World Wildlife Day

ವಿಶ್ವ ವನ್ಯಜೀವಿ ದಿನದಂದು, ಭಾರತವು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯಂತಹ ತೀವ್ರ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಚಿತ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಐಕಾನಿಕ್ ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಘರಿಯಲ್, ಸಿಂಹ ಬಾಲದ ಮಕಾಕ್, ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾಂಗೊಲಿನ್, ರೆಡ್ ಪಾಂಡಾ ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿ ತಹರ್‌ನಂತಹ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನೋಡೋಣ ಬನ್ನಿ....

ಘರಿಯಲ್ ಭಾರತದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮೊಸಳೆ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮೊಸಳೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಇದು, ಇಂದು ಭಾರತದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಮೊಸಳೆಗಳು ಮೀನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದು, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಲೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಚಂಬಲ್ ಮತ್ತು ಮಹಾನದಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಸಿಂಹಬಾಲದ ಮಕಾಕ್, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಂಗಗಳ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3,000 ರಿಂದ 4,000 ಸಿಂಹಬಾಲದ ಮಕಾಕ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಳಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ಮೈಮೇಲೆ ಕಂದು, ನೇರಳೆ, ಮರೂನ್ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಿಶ್ರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ , ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು ಇವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕಾಡುಗಳ ನಾಶವೇ ಇವುಗಳ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಪ್ಯಾಂಗೋಲಿನ್ ದೇಹವು ಕಠಿಣವಾದ ಕೆರಾಟಿನ್ ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಇದು ಚೆಂಡಿನಂತೆ ಉರುಟಾಗಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದರ ನಾಲಿಗೆ ಇದರ ದೇಹದಷ್ಟೇ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಇರುವೆ ಮತ್ತು ಗೆದ್ದಲುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಮಾಪಕಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀಲಗಿರಿ ತಹರ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1,200 ರಿಂದ 2,600 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟ ಮೇಕೆ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 3,000 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಡಿಮೆ ಪಾಂಡಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ವೃಕ್ಷ ಸಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ಕಾಡುಗಳ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಕಾಡುಗಳ ನಾಶದಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಲು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವನತಿ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದರೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ಹಂಗುಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆಯ ಏಷ್ಯಾದ ಏಕೈಕ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಕಾಡುಗಳ ನಾಶದಿಂದ ಇವುಗಳ ಸಂತತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

1972 ರ ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯ ಜೀವಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್​ ಟೈಗರ್​ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್‌ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಈವರೆಗೂ ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಖಾರ್ಮೋರ್ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).