ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಜಗತ್ತಿನ ಇಬ್ಬರು 'ದೈತ್ಯ'ರ ನಡುವೆ ಏಕಿಷ್ಟು ದ್ವೇಷ? ಸೌದಿ-ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ 'ಕೋಲ್ಡ್ ವಾರ್' ಅಸಲಿ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ! | Saudi-Iran

1979ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಇವೆರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಗಂಭೀರ ದ್ವೇಷವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, 1979ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿ' (Iranian Revolution) ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಲಿಸಿತು. ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಖೊಮೇನಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳನ್ನು (Monarchy) ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಇದು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಅಲ್-ಸೌದ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ನೇರ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ 'ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ'ಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಮರ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ: ಸುನ್ನಿ ಇಸ್ಲಾಂನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಮೆಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ಮದೀನಾಗಳ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇರಾನ್: ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಪಂಗಡಗಳ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ 'ನಾಯಕತ್ವ'ವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸೌದಿ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನೇರವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಇತರ ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು 'ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ವಾರ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೆಮೆನ್: ಇಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರು ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್: ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸೌದಿ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸತತ ಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂಬ 'ಈಗೋ' ಈ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ದೇಶಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘಟನೆಯಾದ 'ಒಪೆಕ್' (OPEC) ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಈ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ಅಮೆರಿಕದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ವೈಷಮ್ಯವಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಸೌದಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಇರಾನ್‌ಗೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ನಡುವಿನ ಈ ಶೀತಲ ಸಮರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸೌದಿ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ದ್ವೇಷವು ಕೇವಲ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ, ಇದು ಅಧಿಕಾರ, ಪ್ರಭಾವ, ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸಿಸ್​).