_1784484598243.webp?w=480&auto=format%2Ccompress&fit=max)
_1784484598243.webp?w=480&auto=format%2Ccompress&fit=max)
ಇಂದು (ಸೋಮವಾರ) ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೇ, ಈ ಬಾರಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಮಸೂದೆಗಳು ಮಂಡನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಸವಾಲಾಗಿ ಆಡಳಿತರೂಢ ಎನ್ಡಿಎ ಒಕ್ಕೂಟ ತನ್ನ ಸಂಖ್ಯಾಬಲ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಅಧಿವೇಶನದಿಂದ ಈ ಅಧಿವೇಶನದವರೆಗೆ ಎನ್ಡಿಎ ಪಾಳೆಯಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಂಸದರು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಮಸೂದೆಗಳ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳು ಎನ್ಡಿಎ ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ? ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಿವೆ? ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಏನಾಗಲಿದೆ? ಎಂಬುದರ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 16ರಿಂದ 18ರವರೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 3 ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತ್ತು. 2029ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಈ ಮೂರೂ ಮಸೂದೆಗಳು ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ವಾದಿಸಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧೇಯಕವೂ ಇತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು 550ರಿಂದ 850ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 81 ಹಾಗೂ 82ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವ ಅಂಶಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ನಿಂತವು. ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವು ವಾದಿಸಿದವು. ‘ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಂದಿ ಭಾಷಿಕ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂಬುದು ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.
ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ’ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಮತದಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರು ಹಾಜರಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಸಂಸದರು ವಿಧೇಯಕದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಲೋಕಸಭೆಯ ಎಲ್ಲ 543 ಸಂಸದರು ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ, ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಲು 362 ಸಂಸದರ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕು. ಕಳೆದ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ (ಏಪ್ರಿಲ್) ನಡೆದ ಮತದಾನದ ವೇಳೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 528 ಸಂಸದರು ಹಾಜರಿದ್ದರು. ಇದರ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಅಂದರೆ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಾಡಲು 352 ಮತಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮತದಾನ ನಡೆದಾಗ ವಿಧೇಯಕದ ಪರವಾಗಿ 298 ಮತಗಳು ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 230 ಮತಗಳು ಬಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ‘ಸಂವಿಧಾನ (131ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ’ಯು 54 ಮತಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು.
ಏಪ್ರಿಲ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನಂಬರ್ನಿಂದ ಎನ್ಡಿಎ ಇನ್ನೂ ದೂರವಿದೆ.
‘ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಂಡಿಸಲಿದೆ, ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ’ ಎಂದು ಟಿಡಿಪಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಜೂನ್ 15ರಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಂಸದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಎಂಕೆ ಕೂಡ ವಿಷಯಾಧಾರಿತವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೇರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಅವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಡಿಎಂಕೆಯ 8 ಸಂಸದರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮತದಾನ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 156 ಮತಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಎನ್ಡಿಎ ಇನ್ನೂ 4 ಸಂಸದರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಎನ್ಡಿಎ ಅಥವಾ ಐನ್ಡಿಐಎ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಜು ಜನತಾ ದಳದ (ಬಿಜೆಡಿ) ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 4 ಮತ್ತು ಬಿಜೆಡಿ 5 ಸಂಸದರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸದರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರೆ ಸರ್ಕಾರವು 11 ಸೀಟುಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಬಹುದು.
ಆದರೆ, ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಎನ್ಡಿಎ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಆಗ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ 10 ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದರ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಬಲದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 42 ಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ 11 ಸ್ಥಾನಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೀಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು (ಎನ್ಸಿಪಿ) (ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಬಣ) 8, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಡಿಎಂಕೆ 22 ಮತ್ತು ಜೆಎಂಎಂ 3 ಸಂಸದರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಮೂರೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಂಸದರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ, ಎನ್ಡಿಎ ಬಲ 351ಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತಕ್ಕಿಂತ ಕೇವಲ 9 ಸ್ಥಾನ ಕಡಿಮೆ. ಎನ್ಸಿಪಿಯ ಸುಪ್ರಿಯಾ ಸುಲೆ ಅವರು, ‘ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ನಾವು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬಹುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳುನಾಡು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಡಿಎಂಕೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಂ.ಕೆ.ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಐಎನ್ಡಿಐಎ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಗಳಿವೆ. ಜತೆಗೆ ಜೆಎಂಎಂ ಸಂಸದರೂ ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್ಪಿ) 37 ಸಂಸದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೂ ಇದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮತದಾನದ ವೇಳೆ ಕೆಲವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಂಸದರು ಗೈರುಹಾಜರಾದರೆ, ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತದ ಅಗತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. (ಏಪ್ರಿಲ್ನ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 12 ಸಂಸದರು ಗೈರಾಗಿದ್ದರು).