ಸಂಪಾದಕೀಯ: ಆರ್​ಟಿಐ ದುರ್ಬಳಕೆ ಸಲ್ಲ

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಹೇಗೆ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀವೇನು ಸವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ‘ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು, ಕಾರ್ವಿುಕರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು, ಕರ್ತವ್ಯನಿರತ ಅಧಿಕಾರಿ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲ, ಅಪರಾಧ’ ಎಂದು ಕಟುವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಆರೋಪಿಗಳ ಪರ ವಕೀಲರು ‘ಇದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾದ ಸುಳ್ಳು ಮೊಕದ್ದಮೆ’ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರೂ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎರಡೂ ಎಫ್​ಐಆರ್​ನಲ್ಲಿರುವ ಗಂಭೀರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ 2023ರಡಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಸ್​ಸಿ-ಎಸ್​ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಆರ್​ಟಿಐ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವರ ದರ್ಪಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬಳಸಿರುವ ‘ಯೆಲ್ಲೋ ಜರ್ನಲಿಸಂ’ (ಪೀತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ) ಮತ್ತು ‘ಸೋ-ಕಾಲ್ಡ್ ಆರ್​ಟಿಐ ಆಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂದು ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್​ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವವರಿಗಿಂತ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್​ವೆುೕಲರ್​ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕು. ಆದರೆ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸುವಂಥ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಕಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಆರ್​ಟಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುವ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಆರ್​ಟಿಐ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಹೋರಾಟಗಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಚಾಟಿ ಏಟನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಬೇಕು.