ಯುಪಿಐ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮನ್ವಂತರ

ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ
ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ
Published on
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಇಂಟರ್​ಫೇಸ್ (ಯುಪಿಐ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕೈಹಾಕಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (ಎಂಡಿಆರ್) ವಿಧಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗಿರುವ ಹೊಸ ಮಸೂದೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ ಏನು? ಯಾರು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು? ಈ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂದು ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್​ಗಳವರೆಗೆ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರೂಢಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಯುಪಿಐ, ಇದುವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೃಹತ್ ನೆಟ್​ವರ್ಕನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸುವುದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ‘ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕರಡು ಮಸೂದೆ’ಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ 2007ರ ‘ಪೇಮೆಂಟ್ ಆಂಡ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್’ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 10ಎಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್​ಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಎಂಡಿಆರ್ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಏನು?


ರೂಪಾಯಿ 2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಮರ್ಚೆಂಟ್ (ವ್ಯಾಪಾರ) ಪೇಮೆಂಟ್​ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶೇ. 0.25ರಿಂದ 0.5ವರೆಗೆ ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸಲು ಚಿಂತನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಶುಲ್ಕವು ವಾರ್ಷಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ರೂ;1.5 ಕೋಟಿಯಿಂದ ರೂ;50 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ದೊಡ್ಡ ರೀಟೇಲ್ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಅಮೆಜಾನ್, ಫ್ಲಿಪ್​ಕಾರ್ಟ್ ನಂಥ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್​ಗಳು, ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿದೆ.

ಏನಿದು ಎಂಡಿಆರ್?

ಗ್ರಾಹಕರು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದಾಗ, ಆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್​ಗೆ ಮತ್ತು ಫೋನ್​ಪೇ, ಗೂಗಲ್ ಪೇಯಂಥ ಪೇಮೆಂಟ್ ಆಪ್​ಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ನೀಡಬೇಕಾದ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವೇ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (ಎಂಡಿಆರ್). ಇದುವರೆಗೆ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್ ನಿಯಮವಿತ್ತು.

ಯಾರ್ಯಾರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ?

ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು: ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (ಪಿ2ಪಿ) ಕಳುಹಿಸುವ ಹಣ ಅಥವಾ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಯಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ನೇರ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.


ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು: ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ, ತರಕಾರಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅಥವಾ ಆಟೋ ಚಾಲಕರ -ಠಿ;2,000 ಒಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ಪಾವತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿರಲಿವೆ.
ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳು: ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್​ಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್​ಲೈನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (1.5%) ಹಾಗೂ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (0.9%) ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಯುಪಿಐನ ಈ 0.5% ಶುಲ್ಕ ಕಡಿಮೆ.
ಫಿನ್​ಟೆಕ್ ಆಪ್​ಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್​ಗಳು: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್​ಗಳಿಗೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ತರಲಿದೆ.

ಎಷ್ಟಿದೆ ವಹಿವಾಟು?

ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಟ್ಟು ಯುಪಿಐ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ರೂ;2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ ಶೇ. 4ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಈ 4% ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಹರಿದುಹೋಗುವ ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 67ರಷ್ಟಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ದೊಡ್ಡ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂ. ಆದಾಯ ಬರಲಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೈವಾಡ?

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ವಿದೇಶಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡವಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೂ ಜೋರಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ವೀಸಾ, ಮಾಸ್ಟರ್​ಕಾರ್ಡ್​ನಂತಹ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ದೈತ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತದ ‘ಶೂನ್ಯ ಶುಲ್ಕ’ದ ಯುಪಿಐ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಚಿತ ಯುಪಿಐ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್/ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್​ಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಮೇಲೆಯೂ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಡ್​ಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ವಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಯುಪಿಐ ಶುಲ್ಕದ ಹಿಂದೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಬಿಯ ಕೈವಾಡವಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.

ಯಾವಾಗಿನಿಂದ ಜಾರಿ?

ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೆರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎನ್​ಸಿಪಿಐ) ಅಧಿಕೃತ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಿದೆ. ಅದಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಈ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಉದ್ಯಮಗಳು ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಸವಾಲಾಗಲಿದೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೇ ಹೊರೆ!

ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಉಚಿತ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಾಸ್ತವವೇ ಬೇರೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳು ತಮಗಾಗುವ ಈ 0.25%ರಿಂದ 0.5%ವರೆಗಿನ ಎಂಡಿಆರ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸರಕು-ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಪ್ರೋಮೋ ಕೋಡ್, ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆಯೇ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ನೇರವಾಗಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಈ ಹೊರೆ ಗ್ರಾಹಕನ ಮೇಲೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹಲವರ ವಾದ.

ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂ.1 ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ | Vijayavani | Kannada News
www.vijayavani.net