ದೇಶ

ಬಾಪು ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ 55 ಕೋಟಿ ರೂ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿತ್ತಂತೆ ಭಾರತ: ಗಾಂಧಿ ಸಾಯಲಿ ಎಂದು ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಕೂಗಿದ್ದೇಕೆ ಗೊತ್ತಾ..? | Mahatma Gandhi

Mahatma Gandhi | ಬಾಪು ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ 55 ಕೋಟಿ ರೂ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿತ್ತಂತೆ ಭಾರತ
Mahatma Gandhi | ಬಾಪು ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ 55 ಕೋಟಿ ರೂ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿತ್ತಂತೆ ಭಾರತ
Published on: 

1948 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಉಪವಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ 55 ಕೋಟಿ ರೂ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆಯಾದರೂ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿಲುವಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ದೇಶವು ವಿಭಜನೆಯ ಭೀಕರತೆ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕೋಮು ದ್ವೇಷವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಂದೂ-ಸಿಖ್ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಈ ಉಪವಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 55 ಕೋಟಿ ರೂ ಪಾವತಿಯು ಭಾರತವು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೊಸ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಬದ್ಧತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.

ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದ ವಿಭಜನೆಯ ಭೀಕರತೆ

ವಿಭಜನೆಯ ಬಳಿಕ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಾದ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ನಡೆಯಿತು. ದೆಹಲಿಯು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನಗರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಹರಿಜನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳೆರಡೂ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜೆಗಳ ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸೇರಿವೆ. ಹಳೆಯದನ್ನು ಮರೆತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸೋಣ ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
1948 ರ ಜನವರಿ 13 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಬಿರ್ಲಾ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮೃತಿ) ತಮ್ಮ 78 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸೇನೆ ಅಥವಾ ಪೋಲೀಸ್ ಬಲದಿಂದ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತರಬಹುದೇ ವಿನಃ, ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಯಾವುದೇ ಹೊರಗಿನ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೆ, ಜನರ ಅಂತರಾತ್ಮದ ಕರ್ತವ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹೃದಯಗಳ ಮಿಲನವಾಗುವವರೆಗೆ ಈ ಉಪವಾಸ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಉಪವಾಸದ ನಿರ್ಧಾರವು ಪ್ರಧಾನಿ ನೆಹರೂ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಯಕರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಆಶ್ಚರ್ಯ ತಂದಿತ್ತು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮಗ ದೇವದಾಸ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದಾಗ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ದೇವರು ನನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಉಳಿಸುತ್ತಾನೋ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಧೃತಿಗೆಡದಂತೆ ನೋಡಿ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು.

55 ಕೋಟಿ ರೂ ಪಾವತಿಯ ಪ್ರಸಂಗ!..

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿಭಜನೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 75 ಕೋಟಿ ರೂ ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ 20 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಾಕಿ 55 ಕೋಟಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೆಂಬಲಿತ ಪಡೆಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನೈತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಂಬಂಧಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಹಾಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಶತ್ರುತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ನೀಡಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಲವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಭಾರತದ ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಫ್ರೀಡಂ ಅಟ್ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್ ಪುಸ್ತಕದ ವಿವರಣೆಯಂತೆ, ಈ ಬೇಡಿಕೆಯು ಉಪಪ್ರಧಾನಿ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನಾಯಕರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತ್ತು. ನೆಹರೂ ಮತ್ತು ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಹಣ ತಡೆಹಿಡಿದ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಬಳಲಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಪಟೇಲರನ್ನು ನೋಡಿ, ನೀವು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಸರ್ದಾರ್ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನೈತಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶ!

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸ್ವಾಗತ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಬಿರ್ಲಾ ಹೌಸ್ ಹೊರಗೆ ಗಾಂಧಿ ಸಾಯಲಿ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿ, ತಮ್ಮ ಉಪವಾಸವು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂತರಾತ್ಮದ ಕರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಜನವರಿ 17 ರಂದು, ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು 7 ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಮಸೀದಿಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಮರಳಲು ಅವಕಾಶ, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ತಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಮೆಹ್ರೌಲಿ ಉರ್ಸ್ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಬಿಡುವುದು ಸೇರಿದ್ದವು.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ಜೀವರಕ್ಷಣೆಗೆ ದೆಹಲಿಯ 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಶಾಂತಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಕರೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಲೆ ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಲಾಹೋರ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ನಾವು ಹೇಗೆ ನೆರವಾಗಲಿ? ಎಂದು ಕೇಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ನಾಯಕರು ಅವರನ್ನು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ದೂತ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.

ಜನವರಿ 18 ರಂದು ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ನಾಯಕರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಎಲ್ಲಾ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿದು ತಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

ಇಂದು ಭಾರತವು ತನ್ನ 80 ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ದೇಶದ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಪ್ರಯಾಣವು ಹಲವು ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು 1948 ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ಈ ನೈತಿಕ ಬದ್ಧತೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1960 ರ ಸಿಂಧೂ ನದಿ ನೀರು ಒಪ್ಪಂದದ (Indus Waters Treaty) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ 174 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಇಂದಿನ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು 1.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್) ಪಾವತಿಸಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಸೇಡು ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಭೌಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿತು(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).
Mahatma Gandhi
India-Pakistan
history of india
partition 1947
gandhi fast
ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂ.1 ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ | Vijayavani | Kannada News
www.vijayavani.net