ಇರಾನ್ ಆಹ್ವಾನ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಗೆ ಧರ್ಮಸಂಕಟ! ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಭಾರತ ಹೋಗುತ್ತಾ? Khamenei Funeral

ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ನಡೆದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಂಧನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರಿನಂತಹ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನೊಂದಿಗೂ ಭಾರತ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ರಕ್ಷಣಾ ಹಾಗೂ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈಗ ಯಾರನ್ನೂ ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ನವದೆಹಲಿ ಸಿಲುಕಿದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಕೇವಲ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇರಾನ್ ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಶಿಯಾ ಪಂಗಡದ ಜಾಗತಿಕ ಧರ್ಮಗುರುವೂ ಆಗಿದ್ದ ಆಯತೊಲ್ಲಾ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರವು ಭಾರತದೊಳಗಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಓದಿ: ಬಂಗಾಳ ಸಿಎಂ ಆರ್ಭಟಕ್ಕೆ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಶಾಕ್​: ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತಾದರೂ ಸುವೇಂದು ಬಾಬುರನ್ನು ತಡೆಯಿರಿ! ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಗೆ ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಮನವಿ! Suvendu Adhikari

ಜೊತೆಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಇರಾನ್‌ನ ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಭಾರಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಬದುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತ ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ತಾಣವಾದ 'ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಫ್ ಹೊರ್ಮುಜ್' ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ನೇರವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಖಮೇನಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇರಾನ್‌ಗೆ ತೆರಳುವುದು ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಇರಡು-ಮೂರು ದೇಶಗಳ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಲಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತ ಯಾರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಖಮೇನಿ ಹತ್ಯೆಯಾದಾಗ ಭಾರತ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೌನ ವಹಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಮಿಸ್ರಿ ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಇರಾನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಈಗ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ತೀರಾ ಹಿರಿಯ ಸಚಿವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರೆ, ಖಮೇನಿ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶಗಳು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹಾಗೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ ಇರಾನ್ ಮುನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ 2024 ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೈಸಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೋಕ ಆಚರಿಸಿ, ಆಗಿನ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಜಗದೀಪ್ ಧಂಖರ್ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತೀವ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಈ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ತಜ್ಞ ಬ್ರಹ್ಮ ಚೆಲಾನಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಖಮೇನಿ ಹತ್ಯೆಯಾದಾಗ ಭಾರತ ಮೌನವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಇರಾನ್‌ನ ಈ ಆಹ್ವಾನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆ. ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೆರಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ತನ್ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಇಸ್ರೇಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಭಾರತ ನೀಡಬೇಕಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರವೀಣ್ ಸಾವ್ನೆ ಕೂಡ, ಮೋದಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೆಲೆಯೇ ಇಂತಹ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು. ಈ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಇಂತಹ ಕತ್ತಿಯ ಅಲುಗಿನ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿರುವ ಭಾರತ, ಈ ಬಾರಿಯೂ ತನ್ನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).