

ದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ನ್ನು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತಲೂ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡಿದೆ. ‘ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 190ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಳಿ 170 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳಿವೆ’ ಎಂದು ಸ್ವೀಡನ್ ಮೂಲದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಥಿಂಕ್ಟ್ಯಾಂಕ್ ‘ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್’ (ಎಸ್ಐಪಿಆರ್ಐ-ಸಿಪ್ರಿ) 2026ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಟ್ಟು 9 ಪರಮಾಣು ಸಜ್ಜಿತ ದೇಶಗಳಿವೆ- ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಚೀನಾ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್. ಈ ಒಂಬತ್ತು ದೇಶಗಳ ಬಳಿ ಒಟ್ಟು 12,187 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 9,745 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳು ತಕ್ಷಣ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಳಿ 180 ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿದ್ದವು, ಅವು ಈಗ (2026ರಲ್ಲಿ) 190ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 12 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನುಳಿದ 178 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಳಿ ಸದ್ಯ 170 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳಿದ್ದು, 2023ರ ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಚೀನಾದ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 600ರಿಂದ 620ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಶತ್ರು ದೇಶಗಳ ಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
1. ಡಿ-ಮೇಟೆಡ್: ಇದರಲ್ಲಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಿಸೈಲ್ಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಜೋಡಿಸಿ ಫೈರ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಇದುವರೆಗೆ ಇದೇ ನೀತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
2. ಮೇಟೆಡ್: ಇದರಲ್ಲಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಮಿಸೈಲ್ ಮೇಲೆ ಫಿಟ್ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡ ಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಶತ್ರುದೇಶ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರುದಾಳಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸಿಪ್ರಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಂತಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ 12 ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಿಸೈಲ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ‘ಮೇಟೆಡ್’ (ನಿಯೋಜನೆ) ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಬ್ರಿಟನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಹೈ-ಅಲರ್ಟ್ ಪರಮಾಣು ಕ್ಲಬ್ಗೆ ಭಾರತ 6ನೇ ದೇಶವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಟ್ರಯಾಡ್ ಬಲಪಡಿಸುವುದು: ‘ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಡೀಟರೆನ್ಸ್’ (ಪರಮಾಣು ಪ್ರತಿರೋಧ) ಎಂದರೆ ಶತ್ರುದೇಶಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು. ವಾಯು, ನೆಲ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ- ಈ ಮೂರೂ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಪರಮಾಣು ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ‘ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಟ್ರಯಾಡ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ‘ಐಎನ್ಎಸ್ ಅರಿಹಂತ್’ ಮತ್ತು 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದ ‘ಐಎನ್ಎಸ್ ಅರಿಘಾತ್’ ಗಸ್ತು ತಿರುಗಲು ಹೋದಾಗ, ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಮಿಸೈಲ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸದಾ ನಿಯೋಜಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತವು ‘ನೋ ಫಸ್ಟ್ ಯೂಸ್’ (ಮೊದಲು ಪರಮಾಣು ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ) ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು 60-70 ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನಾಸರ್ನಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಪರಮಾಣು ಮಿಸೈಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರದ ನಂತರ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಯಾವುದೇ ಹಠಾತ್ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ನೀಡಲು ಭಾರತ ಈ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನ ಈಗ ಚೀನಾದ ಮೇಲಿದೆ. ಚೀನಾ ದೇಶವು ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳು ದೂರದವರೆಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾವು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಲು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾದ ಈ ನಡೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇರ ಭೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತವು ಈಗ ಚೀನಾದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯನ್ನು ತಲುಪಬಲ್ಲ 6ರಿಂದ 8 ಸಾವಿರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಗ್ನಿ-6ನಂತಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಿಸೈಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಸಾರಿದರೂ ಭಾರತವು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಲು ಈ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಚೀನಾ ನಮಗಿಂತ ತುಂಬ ಮುಂದಿದೆ. ಚೀನಾದ ಬಳಿ 620 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳಿದ್ದರೆ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಒಟ್ಟು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲು ಕೇವಲ 5ರಿಂದ 10 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳು ಸಾಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್, ಲಾಹೋರ್ ಮತ್ತು ಕರಾಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ 5 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರೂ ಆ ದೇಶ ಸರ್ವನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಚೀನಾವು ಭಾರತದ ಶೇಕಡ 80ರಷ್ಟು ಪರಮಾಣು ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರೂ, ಭಾರತದ ಬಳಿ ಉಳಿಯುವ ಕೇವಲ 30 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳು ಚೀನಾದ 15 ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾನಗರಗಳನ್ನು ನಕ್ಷೆಯಿಂದಲೇ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತದ ಸದ್ಯದ 190 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು 12 ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ತಕ್ಷಣದ ನಿಯೋಜನೆಯು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜಂಟಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಚೀನಾವು ಭಾರತದ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಟಿಬೆಟ್ನ ಗೋಲ್ಮುಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಸೈಲ್ ಬೇಸ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 4,000 ಕಿ.ಮೀ . ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಡಿಎಫ್-26 ಪರಮಾಣು ಮಿಸೈಲ್ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ತಲುಪಬಲ್ಲವು. ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಬಳಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ತನ್ನ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ (ಮರುದಾಳಿ) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರತಿರೋಧ: ಭಾರತದ ಗುರಿ, ನಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಿಂದ ಶತ್ರುದೇಶಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆದರಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಆಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಇರುವ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಂಐಆರ್ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಾರತ ಒತ್ತು ನೀಡಿತ್ತು.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಣ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಭಾರತದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲು ಭಾರತದ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಥರ್ವೇ-ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಬಾಂಬ್ಗಳು ಸಾಕಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ: 1998ರ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗಿದ್ದ ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಇಂಧನದ ಕೊರತೆಯಿತ್ತು.