ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕಂಟಕವಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ ಆ ಚೇಂಜಸ್​..? ಮಾಜಿ ಸಿಇಸಿ ರಾವತ್​ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಸಲಹೆ ಜಾರಿಗೆ ಇದು ಸಕಾಲ! | Election 2026

2.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ದತ್ತಾಂಶವು ಈ ಮಾದರಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏರುಪೇರಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ಪ್ರಕಾರ, ತಾಪಮಾನವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 ಸರಾಸರಿಗಿಂತ 1.36°C ಹೆಚ್ಚು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ಮತದಾರರ ಆರೋಗ್ಯ, ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಬೈಸಾಖಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೀವ್ರ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ದಕ್ಷಿಣದ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿಲು ಆರ್ದ್ರ-ಬಲ್ಬ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ದೇಹವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಂಪಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಾಖದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮತದಾರರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಉರಿಬಿಸಿಲನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತದಾನದ ಸಮಯವನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 8 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ 'ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಮತದಾನ' ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿರುವ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಒ.ಪಿ. ರಾವತ್, ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಒಂದು ಚುನಾವಣೆಯಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರವು ಇತರ ಸಾಗರಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಪೂರ್ವ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ವಾತಾವರಣದ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಸಕ್ತ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಈಗ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅದು ನಾಗರಿಕರು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​​).