ಪೌರತ್ವ ದಾಖಲೆ, ಏನಿದು ಕೋಟಲೆ

ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 2ರಲ್ಲಿರುವ 5ರಿಂದ 11ರವರೆಗಿನ ವಿಧಿಗಳು ಪೌರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. 1950ರ ಜ. 26ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೆಲ್ಲಾ ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು 5ರಿಂದ 8ರವರೆಗಿನ ವಿಧಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದರೆ, ಆತನ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ತಾನಾಗಿಯೇ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂವಿಧಾನದ 9ನೇ ವಿಧಿ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದೇಶದ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಈ ಅಧಿಕಾರದಡಿಯಲ್ಲೇ ಸರ್ಕಾರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾವು ನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ನಿಖರ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

ಆಧಾರ್​ ಕಾರ್ಡ್​: ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಚೀಟಿ ಅಷ್ಟೇ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 182 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಾಸಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಯೂ ಆಧಾರ್​ ಕಾರ್ಡ್​ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಪೌರತ್ವದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್​ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಪಾಸ್​ಪೋರ್ಟ್​: ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಸ್​ಪೋರ್ಟ್​ ಕೇವಲ ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ದಾಖಲೆ. ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟಿಬೆಟಿಯನ್​ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದವರೂ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಪೌರತ್ವದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪುರಾವೆ ಅಲ್ಲ.

ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ: ಇದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಇರುವ ಹಕ್ಕು. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕೇವಲ ವೋಟರ್​ ಐಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಪೌರತ್ವದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ಯಾನ್​ ಕಾರ್ಡ್​: ಇದು ಕೇವಲ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟಿನ ದಾಖಲೆ. ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿಗರು ಕೂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಪ್ಯಾನ್​ ಕಾರ್ಡ್​ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಲೇಬೇಕಾದ, ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸಾರುವ ಯಾವುದೇ ಏಕೈಕ "ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪೌರತ್ವ ಕಾರ್ಡ್​' ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ 1955ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ:

ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: 1987ರ ಜುಲೈ 1ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರಿಗೆ ಅವರ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವೇ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ. ಅದರ ನಂತರ ಜನಿಸಿದವರಿಗೆ ಪಾಲಕರ ಪೌರತ್ವದ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಪೌರತ್ವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: ವಿದೇಶದಿಂದ ಬಂದು ಭಾರತದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡುವ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ.

ವಂಶಾವಳಿ ಅಥವಾ ಪಾಲಕರ ದಾಖಲೆಗಳು: 1955ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹಲವು ಸಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತನ ಪಾಲಕರು ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಭೂಮಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಶಾಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಪತ್ರಗಳು.

ವಿಶ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ: ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ "ನಾಗರಿಕತ್ವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ' (ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್​ ಆಫ್​ ಸಿಟಿಜನ್​ಶಿಪ್​) ಅಥವಾ "ನೈಸರ್ಗಿಕೀಕರಣ (ನ್ಯಾಚುರಲೈಸೇಷನ್​) ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ' ಇರುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಖ್ಯೆ (ಸೋಶಿಯಲ್​ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ನಂಬರ್​) ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಯುನೈಟೆಡ್​ ಕಿಂಗ್​ಡಮ್​: ಬ್ರಿಟನ್​ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್​ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಸ್​ಪೋರ್ಟ್​ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರೂ, ನಾಗರಿಕತ್ವದ ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರವೇ ಅಂತಿಮ.

ಯೂರೋಪ್: ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್​ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುರೋಪಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ "ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ' (ನ್ಯಾಷನಲ್​ ಐಡಿ) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ದೇಶದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಜೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆ.

ಪಾಸ್​ಪೋರ್ಟ್​ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್​ ಕಾರ್ಡ್​ ಪೌರತ್ವದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪುರಾವೆಗಳಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ಹೇಳಿಕೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ದಾಖಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈಗ ನೆನಪಿಸಿದೆ. ಅದು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು, ಶಾಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಕರ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಗುರುತಿನ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಡಿಜಿಟಲ್​ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಈ ಎಲ್ಲ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಹಾಡಲು ಏಕೈಕ "ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಕಾರ್ಡ್​' ತರುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.

"ನೀವು ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಯೇ?' ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ, ನಾವು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಧಾರ್​ ಕಾರ್ಡ್​, ವೋಟರ್​ ಐಡಿ ಅಥವಾ ಪಾಸ್​ಪೋರ್ಟ್​ ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೀಡಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಆಧಾರ್​ ಕಾರ್ಡ್​ ಪೌರತ್ವದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗ ಪಾಸ್​ಪೋರ್ಟ್​ ಕೂಡ ಪೌರತ್ವದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ, 140 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿದೆ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರಗಳೇನು? ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಏಕೀಕೃತ ಡೇಟಾಬೇಸ್​ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್​ ಇಲ್ಲ. ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಆಧಾರ್​, ವೋಟರ್​ ಐಡಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಿಭಿನ್ನ ಇಲಾಖೆಗಳಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ದಾಖಲೆಗಳ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ವೋಟರ್​ ಐಡಿ ಅಥವಾ ಆಧಾರ್​ ಕಾರ್ಡ್​ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುಕೋರರು ಕೂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಏಜೆಂಟರ ಮೂಲಕ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್​ ಇವುಗಳನ್ನು ಪೌರತ್ವದ ಪುರಾವೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ: 1955ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಗೆ 1986, 2003 ಮತ್ತು 2019ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆದಾಗಲೂ ಪೌರತ್ವದ ನಿಯಮಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೇವಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು, ಪಾಲಕರೂ ಭಾರತೀಯರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ.

ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯಲು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ:

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳ ನೋಂದಣಿ (ಎನ್​ಆರ್​ಸಿ/ ಎನ್​ಪಿಆರ್​) ಅನುಷ್ಠಾನ: ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ನಾಗರಿಕನ ಹೆಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ' (ಎನ್​ಆರ್​ಸಿ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಕೂಡ ಸಹಕಾರಿ.

ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪೌರತ್ವ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಜಾರಿ: ಆಧಾರ್​ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಕೇವಲ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ, ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ನೀಡುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೌರತ್ವ ಕಾರ್ಡ್​ (ನ್ಯಾಷನಲ್​ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಕಾರ್ಡ್​) ಅನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವಿತರಿಸಬೇಕು.

ಡಿಜಿಟಲ್​ ಜನನ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವರ್ಧನೆ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲೇ ಆತನ ಪೌರತ್ವದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (ಸಿಟಿಜನ್​ಶಿಪ್​ ಸ್ಟೇಟಸ್​) ನಮೂದಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್​ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಡೇಟಾಬೇಸ್​ಗೆ ಲಿಂಕ್​ ಮಾಡಬೇಕು.