12ಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, 16ಕ್ಕೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಯತ್ನ; ಇಂದು 1,000 ಕೋಟಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಡತಿ! | Kalpana Saroj

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಕೋಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೋಪರ್ಖೇಡಾ ಗ್ರಾಮದ ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಲ್ಪನಾ ಅವರ ತಂದೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಓದಿನಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿದ್ದ ಕಲ್ಪನಾ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ 12ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕತ್ತಲೆ ಕವಿಯಿತು. ಸಮಾಜದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಅವರ ತಂದೆ ಕಲ್ಪನಾರನ್ನು ತಮಗಿಂತ 10 ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಮುಂಬೈನ ಕೊಳೆಗೇರಿಯಲ್ಲಿ (Slum) ಪತಿಯ ಮನೆಯವರು ಇವರನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಲಸದಾಳಿಗಿಂತ ಕಡೆಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡರು. ಕೂದಲು ಹಿಡಿದು ಹೊಡೆಯುವುದು, ಊಟ ಹಾಕದೆ ಸತಾಯಿಸುವುದು ನಿತ್ಯದ ಕಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. 6 ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡು ಮರುಗಿದ ತಂದೆ, ಅವಳನ್ನು ಮರಳಿ ಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದರು.

ಹಳ್ಳಿಗೆ ಮರಳಿದರೂ ಕಲ್ಪನಾಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. "ಗಂಡನ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದವಳು" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಿ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿ ಅವರನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿತು. ಸಮಾಜದ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಮಾನ ತಾಳಲಾರದೆ ಕಲ್ಪನಾ ಕೇವಲ 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 3 ಬಾಟಲಿ ಇಲಿ ಪಾಷಾಣ (ವಿಷ) ಕುಡಿದು ಸಾಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸಾವು ಅವರ ಬಳಿ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಮುಖರಾದ ಅವರು ಅಂದೇ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು- "ಸಾಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಿ ಸಾಯಬೇಕು."

ಮರಳಿ ಮುಂಬೈಗೆ ಬಂದ ಕಲ್ಪನಾ ಹೊಲಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕಲಿತರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 2 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಲದ ಯೋಜನೆಯಡಿ (Mahatma Jyotiba Phule Scheme) 50,000 ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಪಡೆದು ಪುಟ್ಟ ಪೀಠೋಪಕರಣ (Furniture) ಮಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೈಲರಿಂಗ್ ಶಾಪ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು, ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ, 116 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ 'ಕಮಾನಿ ಟ್ಯೂಬ್ಸ್' ಕಂಪನಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಕಲ್ಪನಾ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಯಮ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಷ್ಟದಿಂದ ಹೊರತಂದು ಲಾಭದತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಇಂದು ಕಲ್ಪನಾ ಸರೋಜ್ ಅವರ ಉದ್ಯಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು 1,000 ಕೋಟಿ ರೂ.) ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ.

ಕಲ್ಪನಾ ಅವರ ಈ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 2013ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ 'ಪದ್ಮಶ್ರೀ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​)