ಯುದ್ಧೋನ್ಮಾದದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬೇಕಾದ ನಾಯಕ ಬಾಬೂಜಿ

ಬಿಹಾರದ ಚಾಂದ್ವ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 1908ರ ಏ. 5ರಂದು ಶೋಭಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ವಸಂತಾದೇವಿ ಎಂಬ ಚಮ್ಮಾರ ಸಮುದಾಯದ ದಂಪತಿಯ 5ನೇ ಮಗುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಬಾಬೂಜಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಒಲವು ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಅನಾಯಸ್ ಎನ್ನುವ ಉದ್ದನೆಯ ಪದರಚನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಶಿವನಾರಾಯಣಿ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಬರೆದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಶೋಭಿರಾಮ್ ತಮ್ಮ ಮಗನಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ್ದರು. ಓದು ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಬೂಜಿಗೆ ಅಪರಿಮಿತ ಉತ್ಸಾಹ. ಶೋಭಿರಾಮ್ ಮಹಾ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ತಾರತಮ್ಯ ತೊಡೆಯಲು ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಬಾವಿ ತೋಡಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ವಿಮೋಚಿತರಾಗುವ ಮಾರ್ಗ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ತಂದೆಯ ಈ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಬಾಬೂಜಿಯವರಿಗೆ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ತನ್ನ 6ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಾಬೂಜಿ ಗಮನಕೊಟ್ಟು ಓದಿದರು. ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಅರ್ಹತೆ ಮೇರೆಗೆ ಬಿರ್ಲಾ ಶಿಷ್ಯವೇತನ ಪಡೆದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಆದರ್ಶ ಚೇತನ ಬಾಬೂಜಿ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮದನ ಮೋಹನ ಮಾಳವೀಯ ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಬಾಲಕ ಬಾಬೂಜಿ ಅವರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಆ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್​ಸೈನ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ಬಾಬೂಜಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ವಿವಿಯನ್ನೇ ತೊರೆದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆ ವಿವಿಯಲ್ಲೇ ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ ರಾಂ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠವನ್ನು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂದುಳಿಯುವಿಕೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರ ತೆರೆದಿರುವುದು ಬಾಬೂಜಿ ಅವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಂದ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ.

ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮಿಯೂ, ಬಹುಭಾಷಾ ವಿಶಾರದರೂ ಆಗಿದ್ದ ಬಾಬೂಜಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಂತನಾಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗತ್ತಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹಾಗೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಳವೆಯ ಈ ರೂಢಿ ಬಾಬೂಜಿ ಮುಂದೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಗೆ ಘನತೆ ತರುವಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಿಂದಲೇ ಅಸ್ಪೃ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಮೂಹಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಬೂಜಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತ ನಿಲುವುಗಳೊಡನೆ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಹಿರಿಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದರು. ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲೂ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಅಸ್ಪೃ್ಯತೆ ವಿರುದ್ಧ ಸಂತ ರವಿದಾಸ್ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಡಿಪ್ರೆಸ್ಡ್ ಕ್ಲಾಸಸ್ ಲೀಗ್ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ತಮ್ಮದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತ ಬೆಳೆದ ಬಾಬೂಜಿಗೆ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಲವಾರು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಹತೆ ಮೇರೆಗೆ ನೀಡುತ್ತ ಬಂತು. ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಎಲ್ಲ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಧೀಮಂತ ನಾಯಕ ಬಾಬೂಜಿ 1946ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಮಧ್ಯಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ವಿುಕ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರೆನ್ನುವುದು ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ.

ಸುದೀರ್ಘ 31 ವರ್ಷ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಿುಸಿದ ಬಾಬೂಜಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನಪರ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಭಾರತ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಥದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ವಿುಕ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಕೂಲಿ, ಕಾರ್ವಿುಕರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮೊದಲಾದ ಕಾನೂನುಗಳು ಬರಲು ಅವರೇ ಕಾರಣೀಭೂತರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ವಿುಕ ಖಾತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೇ ಪುನಃ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಜೀತ ಹಾಗೂ ಬಾಲಕಾರ್ವಿುಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಖಾತೆ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ 2000 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ತೆರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಪೋಸ್ಟ್​ಮನ್​ಗಳಿಗೆ ಸೈಕಲ್ ಹಾಗೂ ಸಮವಸ್ತ್ರ ನೀಡುವ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಇಲಾಖೆ ತೆರೆದು ಟೆಲಿಫೋನ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಜನರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರವಾನೆ ಮಾಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದರು. ಸರಕು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಾಗಾಣೆಯ ಕಾರ್ಗೆ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲೇ. ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್​ಲೈನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೆರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್​ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ರೈಲ್ವೆ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಬಾಬೂಜಿ ತಂದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೂ ದೊಡ್ಡದು. ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತ ಹಸಿವುಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ ಬಾಬೂಜಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ.

1970ರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಾದ ಬಾಬೂಜಿ 4 ವರ್ಷ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಒಳಬಂದಾಗ ಕೇವಲ 13 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಶರಣಾಗಿ ಪೂರ್ವಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊಸ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಬಾಬೂಜಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಭಾರತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಎದುರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಾಬೂಜಿ ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕತ್ವ ಹಾಗೂ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕಾರಣ. ವಾಯುಸೇನೆ, ಭೂಸೇನೆ, ನೌಕಾಸೇನೆಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಿದ್ದು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯುದ್ಧ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಿ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹರಿಗೂ ಸೇನೆಗೆ ಸೇರಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದರು. ದೇಶದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಲು ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸುವ ಮೂಲಕ ಸೇನಾ ಸರಬರಾಜಿಗೆ ತುರ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಾಬೂಜಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಪಾರ ಜನಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದವು.

ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಮೃತ ಯೋಧರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ, ಜಮೀನು, ಗೃಹ ನಿರ್ವಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ, ವಿಧವಾ ವೇತನ, ಪಿಂಚಣಿ ಸೌಲಭ್ಯ, ವಿಕಲಾಂಗ ಯೋಧರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಪರಿಹಾರ ಸೌಲಭ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ತಾವೊಬ್ಬ ಹೃದಯವಂತ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಲು ಗಡಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಧೈರ್ಯವಂತರು. ಅವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ವಿ.ವಿ. ಗಿರಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸುವ, ಸಹೋದರ ಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ, ಶಾಂತಿ-ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಭಾರತ ತನ್ನ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬಾಬೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.

ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ ನಾಡಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂಟೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಹೋರಾಡಿ ಗೆದ್ದ ಮಹಾನುಭಾವ ಬಾಬೂಜಿ. ಈ ಸಮಾನತೆಯ ಹರಿಕಾರ, ಹಸಿರುಕ್ರಾಂತಿಯ ಮಹಾನಾಯಕರ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಾದರಗಳಿಂದ ನೆನೆಯುತ್ತ ಈ ಸಮತಾ ದಿನವನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸೋಣ.