Human Mind: ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಜೋರಾಗಿ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಜನರೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲೇ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಜಗಳ ನೋಡಲು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಜಗಳ ಜೋರಾದಷ್ಟೂ ನೋಡುಗರ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲವರು ಜಗಳವಾಡುವವರ ಕೋಪ, ಅವಮಾನ ನೋಡಿ ಒಳಗೊಳಗೇ ಖುಷಿಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅಸಲಿಗೆ ಬೇರೆಯವರ ಜಗಳ ನೋಡಲು ಜನ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರೋ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಟ ಏನು?
ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ 'ಶಾಡನ್‌ಫ್ರಾಯ್ಡೆ' (Schadenfreude) ಅಂತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಬೇರೆಯವರು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ, ಸೋತಾಗ ಅಥವಾ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಖುಷಿಪಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ.
ಬೇರೆಯವರ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಾ ಖುಷಿ?
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸೂಯೆ, ಕೀಳರಿಮೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ತಮಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದುಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮುಜುಗರಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಮಾಧಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಗಳ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದೇನಿಲ್ಲ.
ಜಗಳ ನೋಡಲು ಅಷ್ಟೊಂದು ಕುತೂಹಲ ಯಾಕೆ?
ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣ 'ಮಾರ್ಬಿಡ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ' (Morbid Curiosity). ಅಂದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಥವಾ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುತೂಹಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಘಟನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಬೇಗ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಯಾರಾದರೂ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಅತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಯಾರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ? ಯಾಕೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬಹುದು? ಅನ್ನೋ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ.
ಜಗಳ ಬಿಡಿಸಲು ಯಾರೂ ಮುಂದೆ ಬರಲ್ವಾ?
ಇಬ್ಬರು ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸುತ್ತಲೂ ಹತ್ತಾರು ಜನ ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಿಡಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಕೆಲವೇ ಜನ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಬೈಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ ಎಫೆಕ್ಟ್' (Bystander Effect) ಅಂತಾರೆ.
