ಇರಾನ್​ನಲ್ಲಿ ದಂಗೆ ಏಳಲು ಜನರಿಗೆ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಯಾರು? ಮತ್ತೆ ಇರಾನ್​ಗೆ ವಾಪಸ್​ ಬರ್ತಾರಾ? Reza Pahlavi

ಇರಾನ್​ ಯುವರಾಜ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ
ಇರಾನ್​ ಯುವರಾಜ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ
Published on

ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

  • ದುನಿಯಾ ದುಬಾರಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಇರಾನಿನ ಜನರು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದು ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ
  • ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 42 ಮಂದಿ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ
  • ಇರಾನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಶಾಹ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರ ಪುತ್ರನ ಕರೆಗೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು
Reza Pahlavi ​: ದುನಿಯಾ ದುಬಾರಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಇರಾನಿನ ಜನರು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದು ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಕೊರತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ವೆಚ್ಚ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿರುವ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್​ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದೀಗ ಆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 42 ಮಂದಿ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಇರಾನ್​ನ ಸುಪ್ರೀಂ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಲಿ ಹೊಸೇನಿ ಖಮೇನಿ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಇರಾನ್​ನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಆಗ್ರಹಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಒಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ 65 ವರ್ಷದ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ, ಇರಾನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಶಾಹ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರ ಪುತ್ರ. ಸದ್ಯ ಇರಾನ್​ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯಲು ಪೆಹ್ಲವಿ ನೀಡಿದ ಕರೆ ಕೂಡ ಕಾರಣ. ಅವರ ತಂದೆ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ, 1979ರ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್​ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪದಚ್ಯುತಗೊಂಡರು. ಈ ವೇಳೆ ಇರಾನ್ ತೊರೆದ ಬಳಿಕ ಗಡಿಪಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಹ್ಲವಿ, ಇಂದಿಗೂ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್​ ಪೋಸ್ಟ್​ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಇರಾನ್​ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಐಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಅದರ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇರಾನ್​ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಏರಲು ಜನರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಆಹ್ವಾನ ಎಂದು ನಾನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನದನ್ನು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿ ಹೊರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 
ಇರಾನಿಯನ್ನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ತಮ್ಮ ಎಕ್ಸ್​ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಪಹ್ಲವಿ, ಇರಾನ್​ನಾದ್ಯಂತ ನೀವು ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಇಳಿದಿರುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಮುಷ್ಕರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ನಾನು ಇರಾನ್‌ನ ಜನರಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ವೀಟ್​ ಮಾಡಿದ್ದು, ಪಹ್ಲವಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ "ದಮನಕಾರಿ" ಮತ್ತು "ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ" ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಅಂದರೆ, 2025ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆ, ಇರಾನ್​ನ ಪರಮಾಣು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ ಪಹ್ಲವಿ, ಈ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಆಡಳಿತವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವ ಅವಕಾಶಗಳು ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಪೊಲಿಟಿಕೊ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಇದನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದರೆ ಇರಾನ್​ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರಿಗೆ ಕಣ್ಣಿದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. 

ಯಾರು ಈ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ?

ಅಂದಹಾಗೆ, ಪಹ್ಲವಿ ಅವರು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇರಾನ್​ನ ಕೊನೆಯ ಶಾಹ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರ ಮೂರನೇ ಪತ್ನಿ ಫರಾ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ರಾಜಮನೆತನದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಅವರು 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸೋಲೋ ಫ್ಲೈಟ್ ಮಾಡಿ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. 1978ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವೈಮಾನಿಕ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇರಾನಿಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ದೇಶ ತೊರೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರ್ನ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ತಂದೆ 1980ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ರೆಜಾ ತಮ್ಮನ್ನು ರೆಜಾ ಶಾಹ್ II ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಿಂದ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಅವರು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 1986ರಲ್ಲಿ ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಎಟೆಮಡ್-ಅಮಿನಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

ಪಹ್ಲವಿ ರಾಜವಂಶ  

ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರ ಅಜ್ಜ ರೆಜಾ ಶಾಹ್​ ಪಹ್ಲವಿ, ರಾಜ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ಕಜರ್ ಅವರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1925ರಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ರೆಜಾ ಶಾಹ್​ ಪಹ್ಲವಿ, ಸಿಂಹಾಸನ ಏರಿದರು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದ್ದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್, ಇರಾನ್‌ನೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಸಿಂಹಾಸನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ, ರೆಜಾ ಶಾಹ್​ ಪಹ್ಲವಿ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಶಾಹ್​ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಹೇಗಿತ್ತು?

ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ತಂದೆ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಡಳಿತದಂತೆಯೇ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಭಯವೆಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ರಹಸ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ SAVAK ಪಡೆ, ಭಿನ್ನಮತೀಯರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಶಾಹ್​ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲು ಶತಮಾನದ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗುಂಪುಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಮತೀಯರು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಇದ್ದ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಮಸೀದಿಗಳು. ಶಾಹ್​ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದ ಚಳುವಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಛಾಯೆ ಕೂಡ ಆವರಿಸಿತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ಆಡಳಿತದತ್ತ ತಳ್ಳಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1970ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶಾಹ್​ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಸ್ಲಾಮಿಸ್ಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಡಳಿತದ ದಮನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮುಂದುವರಿದ ಆಂದೋಲನವು 1979 ರಲ್ಲಿ ಶಾಹ್​ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಇರಾನ್‌ನಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಶೇ. 98% ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಖೊಮೇನಿ ನೇತೃತ್ವದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಶಾಹ್​ ಪಹ್ಲವಿ 1980 ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಕೈರೋದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರು ಅಂದಿನಿಂದ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರು ಇರಾನ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ವಿದೇಶದಿಂದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮತ್ತೆ ಇರಾನ್​ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2022 ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪಹ್ಲವಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇರಾನ್ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಏಕೀಕೃತ ವಿರೋಧದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಾ ಎಂದು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ, (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).
ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂ.1 ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ | Vijayavani | Kannada News
www.vijayavani.net