ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಕ್ತವಾಗುವುದು ಯಾವಾಗ?: ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಜಾಗತಿಕ ಕುತೂಹಲ! Strait of Hormuz

ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸರಬರಾಜಿನ ಶೇ. 20 ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ (LNG) ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪಾಲು ಇದೇ ಕಿರಿದಾದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಪುನರಾರಂಭದ ದಿನಾಂಕದ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣು ನೆಟ್ಟಿದೆ.

ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದ ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿದಿದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ನಾನು ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆ ಹೇರಿದ್ದ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್, ಮುಂಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರ (ಜೂನ್ 19) ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಸಹಿ ಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿರುವ ಮೈನ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ತದನಂತರ ಉಭಯ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ತೈಲ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ಸುಗಮವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರದಿಂದ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಕ್ತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರೂ, ಯುದ್ಧದ ಮುನ್ನಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ನೂರಾರು ಹಡಗುಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕ್ಸಿಯೋಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ಸಮುದ್ರದ ಮೈನ್‌ಗಳ ಭೀತಿ: ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಈ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಸ್ಫೋಟಕ ಮೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಹುದುಗಿಸಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ದುರಸ್ತಿ: ಕಳೆದ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಭದ್ರತಾ ತಪಾಸಣೆ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಭರವಸೆ ಸಿಗುವವರೆಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಕಂಪನಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಈ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ಇರಾನ್‌ನ ಉನ್ನತ ಸಂಧಾನಕಾರ ಮತ್ತು ಉಪ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಕಾಜೆಮ್ ಘರೀಬಾಬಾದಿ ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರಡು ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಲಿವೆ. ಆದರೆ ಈ 60 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯು ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಖುದ್ದಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘರೀಬಾಬಾದಿ ಖಡಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು, ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನ ತೆರವು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಇರಾನ್‌ನ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮೊದಲು ಈಡೇರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಷರತ್ತಾಗಿದೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

1. ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಯಂ ಕದನ ವಿರಾಮ: ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿವೆ.

2. ಲೆಬನಾನ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ: ಈ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಲೆಬನಾನ್ ದೇಶದ ವಿಷಯವೂ ಸೇರಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಲೆಬನಾನ್ ಅನ್ನು ಹೊರಗಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಭಾರಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಂಧಾನಕಾರರು ಇಸ್ರೇಲ್ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ ಲೆಬನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

3. ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳ ತೆರವು: ಇರಾನ್ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುವುದು.

ಜೂನ್ 19 ರಂದು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಹಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸದ್ಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯೋಗಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಂಡರೆ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಸಿಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).