ಇರಾನ್​ಗೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬರೆ!

ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಆತಂಕದಲ್ಲೇ ದಿನದೂಡಿತ್ತು. ಕ್ಷಿಪಣಿ ಹಾಗೂ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳ ಸರಣಿ ಸದ್ದುಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಸದ್ಯ ಕದನ ವಿರಾಮ ಘೋಷಣೆಯಾದ ನಂತರ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಇರಾನ್ ಈಗ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ರೀತಿಯ ಭೀಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ನಲುಗಿದ್ದ ಇರಾನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ, ಈ ಯುದ್ಧವು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರೆ ಎಳೆದಂತಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧವು ಇರಾನ್ ದೇಶವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ತಳ್ಳಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉದ್ಯೋಗದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನಿಶ್ಚಿತ್ತತೆಗೆ ದೂಡಿದೆ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (ಐಎಂಎಫ್) ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಶೇ.6.1ರಷ್ಟು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಿದೆ. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಹಳಿಗೆ ತರಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದಶಕ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದ ಇರಾನ್, ಇಂದು ತಾನೇ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಅಗತ್ಯದ ಶೇಕಡ 50ರಷ್ಟು ಅಂದರೆ 25 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸದ್ಯ ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ದೇಶಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ, ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಿ ಜನರು ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಖರೀದಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ನೆರೆಯ ದೇಶವಾದ ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್‌ನಿಂದ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮೂಲಕ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ, ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ತೆಹರಾನ್‌ನ ಹಲವೆಡೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಜನರು ನಗದು ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ತಲಾ ಬಳಕೆ ಕೇವಲ 9 ಕೆಜಿ ಇದ್ದರೆ, ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸರಾಸರಿ 21 ಕೆಜಿ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಖಾದ್ಯತೈಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಎದುರಾಗಿರುವ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಿಂದಲೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂದ್ ಆಗಿದೆ. ಕದನ ವಿರಾಮ ಘೋಷಣೆಯಾದ ನಂತರವೂ ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳಾದ ಕ್ಯಾಬ್ ಮತ್ತು ಡೆಲಿವರಿ ಸೇವೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಎಟಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ನಗದು ಹಣ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಇರಾನ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಸುದೀರ್ಘ ಬ್ಲಾಕ್‌ಔಟ್ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಒಳಗೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಫ್ರೀಲ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳು, ಆನ್ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಟ್ರೇಡರ್‌ಗಳ ಬದುಕು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಬೀದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯೋಗ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗ ವಿಮೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರೇ ಇದ್ದಾರೆ.

ಜನರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯದೇ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆಯುವ ಆತಂಕ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಯಾವಾಗ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಜನರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇರಾನ್‌ನ ಯುವಪೀಳಿಗೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಚಿಂತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಹಲವು ಯುವಕರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳು: ಇರಾನ್‌ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಆಗಿದ್ದ ಅಯಾತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೇ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿವೆ.

ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆ: ಹಿಜಾಬ್ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾರಿಗಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಡಿವಾಣ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ "ಮೋರಲ್ ಪೋಲಿಸಿಂಗ್" ಈಗ ಮೊದಲಿಗಿಂತಲೂ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ದನಿ ಎತ್ತದಂಥ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ.

ಯುದ್ಧವು ಇರಾನ್‌ನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯುದ್ಧದ ನೇರ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ನಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಇತರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಶ್ರಮಶಕ್ತಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1 ಕೋಟಿಯಿಂದ 1.2 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಯುವಪೀಳಿಗೆ ಆತಂಕ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಕಾಣದೆ ಧೃತಿಗೆಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇರಾನ್‌ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವೆಡೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವಜಾಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರದಿಂದಾಗಿ ಇರಾನ್‌ನ ಶೇ.30ರಿಂದ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಇರಾನ್ ಸದ್ಯ ತುರ್ತು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ಔಷಧಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮಾನವೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣುವಂಥದ್ದಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ತಜ್ಞರು, ಇದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಿಸಲಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಇರಾನ್ಗೆ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 25ರಷ್ಟು ತೈಲ ರಫ್ತಿನಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಹಾಗೂ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇರಾನ್‌ನ ತೈಲ ರಫ್ತು ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟು ಆದಾಯದ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಶೇಕಡ 100ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಗೋಧಿ, ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳ ಬೆಲೆ ಶೇ.140ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ ಶೇ.115ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕರೆನ್ಸಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತ: ಇರಾನ್‌ನ ಕರೆನ್ಸಿಯಾದ ರಿಯಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಇರಾನಿ ರಿಯಾಲ್ ಮೌಲ್ಯ ಅಂದಾಜು 1.8ರಿಂದ 1.9 ಮಿಲಿಯನ್ (18ರಿಂದ 19 ಲಕ್ಷ ರಿಯಾಲ್) ದಾಟಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜನರ ಕೈಲಿದ್ದ ಹಣಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ.