ಉತ್ತಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯೇ ಪರಿಹಾರ: ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಾಳ್ಮೆ, ನಂಬಿಕೆ, ನಗು ಅಗತ್ಯ

Heart Feature
Published on
ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್​ಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರೊನಾ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡ 30 ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಲಾಕ್​ಡೌನ್​ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ, ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೃದಯಾಘಾತ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹೃದಯದ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ, ಏನೆಲ್ಲ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಾಡಿನ ಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯರು, ಯೋಗತಜ್ಞರು ವಿಜಯವಾಣಿ ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ‘ಮುಷ್ಟಿಗಾತ್ರದ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಶಿಖರದಷ್ಟು ಕೆಲಸವಿದೆ’. ಇಷ್ಟೊಂದು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೃದಯ ಸದಾ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿರಲು ಚಟುವಟಿಕೆಯುಕ್ತ ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಹೃದಯ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 75-85 ಬಾರಿ ಬಡಿತ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹೃದಯ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. ಅದೇನಾದರೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬಯಸಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಜೀವ ಮುಗಿಯಿತು ಎಂದರ್ಥ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಜಯದೇವ ಹೃದ್ರೋಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ತಜ್ಞ ಡಾ. ಸಿ.ಎನ್. ಮಂಜುನಾಥ್.

ಶೇ. 25 ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 25 ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆ ಹೊಂದಿದವರಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಹೃದಯಾಘಾತ. ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬರುವ ಕಾಂಜನೈಟಿಲ್ ಹಾರ್ಟ್ ಡಿಸೀಸ್, ಎರಡನೇಯದು ಹೃದಯಾಘಾತ (ರಕ್ತನಾಳದಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕೇಜ್ ಆಗಿ ರಕ್ತ ಹೆಪು್ಪಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ), ಮೂರನೇಯದು ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳ ಕಾಯಿಲೆ (ರುಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹಾರ್ಟ್ ಡಿಸೀಸ್). ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಬಾಗಿಲು ಕಿರಿದಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯದು ವ್ಯಾಲುಲಾರ್ ಡಿಸೀಸ್ ಕಾರ್ಡಿಯೋ ಮಯೋಪತಿ (ಅಧಿಕ ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಮಧುಮೇಹದಿಂದ ಹೃದಯ ದುರ್ಬಲವಾಗುವುದು). ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಿರಬೇಕು.

ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತ: ಹೃದ್ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 25 ಯುವಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ (30 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ). ಮಧುಮೇಹ ಹಾಗೂ ಹೃದ್ರೋಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮದುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ನಗರವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೃದ್ರೋಗ ಈಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದವರು, ಬಡವರು ಎನ್ನದೆ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಪಾಲಕರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಪಾಲಕರೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಡಾ. ಮಂಜುನಾಥ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಲಕ್ಷಣಗಳು: ನಡೆಯುವಾಗ, ಓಡಾಡುವಾಗ, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಏರುವಾಗ ಎದೆಉರಿ, ಎದೆನೋವು ಬರುವುದು. ಎದೆಯ ಎಡಭಾಗ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು. ಮೈಬೆವರು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ. ಹೃದಯಾಘಾತವಾದಾಗ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಂತಿ ಆಗಬಹುದು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೃದಯಾಘಾತ ಆದಾಗ ಗಂಟಲು, ದವಡೆ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು ಬರಬಹುದು. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡು ಬಂದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡದೆ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬೇಕು.

ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

  • ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯ ನಮ್ಮ ನಾಲಿಗೆ, ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.
  • ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು, ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಳತೆ, ಶರೀರದ ತೂಕ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಆಸೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು.
  • ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೆಲ್ತ್ ಆನಿವರ್ಸರಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು (35 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರುಷರು - 40 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು).
  • ನಿತ್ಯ 40-50 ನಿಮಿಷ ನಡೆದರೆ ಆಯುಷ್ಯ 8-10 ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
  • ಆತುರ ಪಡದೆ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಸಾಧನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವುದು.

ಹೃದಯ ಜೋಪಾನ...

  • ನಗರೀಕರಣ, ಕೈಗಾರೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಸೋಮಾರೀಕರಣದಿಂದ ಹೃದ್ರೋಗ ಹೆಚ್ಚಳ.
  • ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಶೇ.15 ಜನರಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಡೆತ್​ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
  • ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 3-4 ಗಂಟೆ ಕುಳಿತರೆ 5 ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಿದಷ್ಟು ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ. ಇದರಿಂದ (ಸಿಟಿಂಗ್ ಡಿಸೀಸ್) ಹೃದ್ರೋಗ ಬಾಧಿಸಲಿದೆ.
  • ಅತಿಯಾದ ಸಿಟ್ಟು, ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಹೃದಯದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಿ ಸಮಸ್ಯೆ.
  • ಧೂಮಪಾನ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವನೆ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೃದ್ರೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು.
  • ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.12 ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.
  • ಸೋಮಾರೀಕರಣದಿಂದ ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೇ.51 ಮಂದಿ ಸೋಮಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಂಶ ಐಸಿಎಂಆರ್ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕೂತು ಟಿವಿ ನೋಡುವುದೂ ಸೇರಿದೆ.

ದುಶ್ಚಟವುಳ್ಳ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ತೊಂದರೆ

ಆರು ವಾರದ ಭ್ರೂಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಹೃದಯ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ 5 ಗ್ಯಾಲನ್ ರಕ್ತ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಲಗಡೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧವಾದ ರಕ್ತ ಹಾಗೂ ಎಡ ಭಾಗದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ರಕ್ತ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ರಕ್ತಗಳು ಮಿಶ್ರಣವಾದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮೊದಲ 3 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಆಕೆಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭ್ರೂಣಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ. ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನ್ಯೂನತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿ್ತೆ. ಕೆಮ್ಮು, ಜ್ವರ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಮಗುವಿನ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಆಧುನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು. ಪೋಷಕಾಂಶ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ಥೂಲಕಾಯ ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡ, ಕೋಪದಿಂದ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾದರೆ ಹೃದಯ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾದರೆ ಇಡೀ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಅಗಾಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ 2 ಬಾರಿ ಹಲ್ಲು ಉಜ್ಜಬೇಕು. ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಇರಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ತರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

| ಡಾ. ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿ ಮಕ್ಕಳ ಹೃದ್ರೋಗ ತಜ್ಞೆ

ಅತಿಯಾದ ಚಿಂತೆ ಒತ್ತಡಗಳೇ ಕಾರಣ

ಬಿಸಿ ಆಹಾರ, ಜೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಖಾರಭರಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅತಿಯಾದ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಉಪವಾಸ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಚಿಂತೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡಗಳು ಹೃದ್ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಇದ್ದರೆ ಹೊರಗಡೆ ಬಿಡಬೇಕು. ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ, ಮೂತ್ರ, ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮು ಸೇರಿ ಇನ್ನಿತರ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ತಡೆಯಬಾರದು. ಇವುಗಳನ್ನು ತಡೆದರೆ ಹೃದ್ರೋಗಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಡುಗೆಎಣ್ಣೆ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?

ಆಹಾರವಿರಲಿ, ಅಡುಗೆಎಣ್ಣೆ ಇರಲಿ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಬಳಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.

ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ ಬಳಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು?

ಮಂಡ್ಯದವರು ರಾಗಿ, ತುಮಕೂರಿನವರು ನವಣೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದವರು ಜೋಳ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದವರು ಗೋಧಿ ಹೀಗೆ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದಬಹುದೇ?

ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪಿತ್ತ ಹಾಗೂ ವಾತ ಪ್ರಕೃತಿ ಹೊಂದಿದವರು ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ರುಮಟೈಡ್ ಆರ್ಥರೈಟಿಸ್ ಹಾಗೂ ಐಬಿಎಸ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿದವರು ಸೇಬು, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಬಟಾಣಿ, ಅವರೇಕಾಳು, ಶೇಂಗಾ, ಬೂದುಗುಂಬಳ ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥ ಸೇವಿಸಬಾರದು.

ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಕೋಪ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಕೋಪ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ 10 ರಿಂದ 15 ನಿಮಿಷ ‘ಓಂ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಕೋಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮನಸ್ಸು ಹೊಂದಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ...

  • ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿ
  • ಪಂಚಕರ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ
  • ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ
  • ಹಳೆಯ ಧಾನ್ಯ ಬಳಸಿ

ಒಣ ಆಹಾರ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರ, ಅಲ್ಪಭೋಜನ, ವಿಪರೀತ ಬಿಸಿ, ಹುಳಿ, ಉಪು್ಪ ಮತ್ತು ಖಾರ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಅಜೀರ್ಣವಿದ್ದಾಗ ಊಟ ಮಾಡುವುದು, ಮದ್ಯಪಾನ, ಧೂಮಪಾನ, ಕೋಪ, ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು, ಅತಿಯಾಗಿ ಭೋಜನ, ಜಿಡ್ಡು ಇರುವ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಎಳ್ಳು, ಹಾಲು, ಬೆಲ್ಲದ ಅತಿ ಸೇವನೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಭಯ, ಚಿಂತೆ, ಕೋಪ, ಉದ್ವೇಗ, ಅನ್ಯರೋಗಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಹೃದ್ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ.

| ಡಾ.ಗಿರಿಧರ ಕಜೆ ಆಯುರ್ವೆದ ತಜ್ಞ

ವಯೋವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಸೈಲೆಂಟ್ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್

ವಯಸ್ಸು ಏರಿಕೆಯಾದಂತೆ ಹೃದಯದ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ದಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹೃದಯದ ರಕ್ತನಾಳದಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕೇಜ್ ಉಂಟಾದರೆ ಎದೆನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶೇಕಡ 60 ಬ್ಲಾಕೇಜ್​ಯಿುಂದ ಎದೆನೋವು ಉಂಟಾಗಿ ಉಸಿರಾಟ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತಲೆಸುತ್ತು ಬಂದು ಬೀಳುವುದು, ಸುಸ್ತು, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕಟ, ವಾಂತಿ ಸೇರಿ ಇನ್ನಿತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ವಯೋವೃದ್ಧರು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸೈಲೆಂಟ್ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯ. 60 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಶೇ.30 ಬಿಪಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದೇರೀತಿ, ವಯಸ್ಸು 90 ಇದ್ದಾಗ ಶೇ.90 ಹೈ ಬಿಪಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಎದ್ದು ನಿಂತಾಗ ಬಿಪಿ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದು, ರಾತ್ರಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಬಿಪಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವುದು, ಮಾತ್ರೆಗಳ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಚಲನವಲನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದು ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ಬರುವುದು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಹಾಗೂ ತಕ್ಷಣ ಬೈಪಾಸ್ ಸೇರಿ ಇನ್ನಿತರ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಮಾಡದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಸಾವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.

| ಡಾ.ಕೆ.ಎಸ್.ಸದಾನಂದ ಮೈಸೂರು ಜಯದೇವ ಹೃದ್ರೋಗ ವಿಜ್ಞಾನ-ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ

ವಯಸ್ಸಾದವರು ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ

  • ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ
  • ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢವಾಗಿರಿ
  • ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮನೆಕೆಲಸ ಮಾಡಿ
  • ಸಣ್ಣದಾಗಿ ನಡಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ
  • ಅಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಡಿ
  • ನಿಧಾನವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ
  • ವ್ಯಾಯಾಮ ವೇಳೆ ಗಾಯ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ
  • ಧೂಮಪಾನ. ಮದ್ಯಪಾನ ತ್ಯಜಿಸಿ
  • 6 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆರೋಗ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ
  • ಒತ್ತಡ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ
  • ಬಿಪಿ, ಮಧುಮೇಹ, ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾರಲ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ
  • ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
  • ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಇರಲಿ
  • ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಿ
  • ಆರೋಗ್ಯಕರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ
  • ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್​ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ
  • ಔಷಧ ಸೇವನೆ ಬೇಡ

ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ವ್ಯಸನಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆ 

ಬದಲಾದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಮನಷ್ಯನ ಮನಸ್ಥಿತಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ದುಶ್ಚಟಗಳ ದಾಸರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಯುವಜನರು ನಾನಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ತಂಬಾಕು, ಮದ್ಯಪಾನ ಹಾಗೂ ಮಾದಕ ವ್ಯಸನಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಶೇ.50 ಮಂದಿ ಖಿನ್ನತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

| ಡಾ.ಎಂ.ಆರ್. ಪ್ರಸಾದ್ ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ಕೋರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ- ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಬೆಳಗಾವಿ

ಆಸನಗಳಿಂದ ಹೃದ್ರೋಗ ದೂರ

ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಾ ಯೋಗ ಉಪಯೋಗಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೃದಯದ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ‘ಅನಾಹತ ಚಕ್ರ’ 12 ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ ಸಂತೋಷ, ಶಾಂತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಆನಂದ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಶುದ್ಧತೆ, ಸಹಾನುಭೂತಿ, ತಾಳ್ಮೆ, ಕ್ಷಮೆ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ದಯೆ. ಇವನ್ನು 12 ಕಮಲಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬೀಜಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ ‘ಯಂ’ ಎಂದು ಶಂಖ ಮುದ್ರೆ ಹಿಡಿದು ನಿತ್ಯ 16 ಇಲ್ಲವೆ 32, 64, 108 ಬಾರಿ ಹೇಳಿದರೆ ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆ ತಡೆಯಬಹುದು.

ಹೃದ್ರೋಗಿಗಳು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರಿಸರ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜತೆಗೆ ಇದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಕೋಪ, ಉದ್ವೇಗ, ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು, ಅನುಮಾನ, ಹಗೆತನದಂಥ ದುರ್ಗಣಗಳು ದೂರವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಯೋಗಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಡಾಸನ, ಅರ್ಧಕಟಿ ಚಕ್ರಾಸನ, ತ್ರಿಕೋನಾಸನ, ವೀರಭದ್ರಾಸನ, ಪರ್ವತಾಸನ, ಮಾರ್ಚಾಲಾಸನ, ಉತ್ತಿತ್ತ ಏಕ ಪಾದಾಸನ ಮಾಡಬೇಕು. ಜತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಮೂರು ಬಾರಿ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶವಾಸನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಿತ್ಯ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಚಿನ್ಮುದ್ರೆ (ತೋರು ಬೆರಳು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ತುದಿ ಸೇರಿಸಿ ಮಂಡಿಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು) ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ 1-50 ಬಾರಿ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಎಣಿಸಬೇಕು.

ಮುದ್ರಾಸನ: ಹೃದಯ ಮುದ್ರೆ ಮಾಡಿ (ತೋರು ಬೆರಳನ್ನು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಬುಡಕ್ಕೆ ಮಡಿಚಿ, ಮಧ್ಯದ ಹಾಗೂ ಉಂಗುರದ ಬೆರಳುಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗವನ್ನು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಅಗ್ರಭಾಗಕ್ಕೆ ರ್ಸ³ಸಿ, ಕಿರುಬೆರಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು) ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಕಾಲ ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ಲಲಿತಾ ದೇವಿ ಹೃದಯದ ಅಧಿದೇವತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಲಲಿತಾ ಮುದ್ರಾಸನದಲ್ಲಿ (ಎಡಗೈಯನ್ನು ಹೃದಯದ ಮೇಲಿಟ್ಟು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಲಗೈ ಇಟ್ಟು ) ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ 108 ಬಾರಿ ‘ಓಂ ಲಂ ಲಲಿತ ದೇವಿ ಭ್ಯಾಂ ನಮಃ’ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

| ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇಲಂಪಾಡಿ ಯೋಗ ತಜ್ಞ

ಹೃದಯಾಘಾತವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?

| ಡಾ. ಬಸವರಾಜ ಬಳಿಗಾರ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ, ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೃದ್ರೋಗದಿಂದಲೇ ಸಾಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು.

ಹೃದಯಾಘಾತ ಎಂದರೇನು?: ಯಾವಾಗ ಹೃದಯದ ಮೇಲಿರುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತದೆಯೋ (Blockage) ಆವಾಗ ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ರಕ್ತಪೂರೈಕೆ ನಿಂತು ಹೃದಯಾಘಾತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದನ್ನು ತೆಗೆಯದೆ ಇದ್ದರೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ Irreverceble damage ಆಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದು ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.

ಹೃದ್ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಎದೆನೋವು, ಬೆವರುವಿಕೆ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ನಿತ್ರಾಣ, ತಲೆ ಸುತ್ತುವುದು, ಕತ್ತು ಮತ್ತು ಗಂಟಲುನೋವು, ಬೆನ್ನುನೋವು, ಎಡಗೈ ನೋವು, ಮಧುಮೇಹ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳು (ಲಕ್ಷಣ) ಕಾಣದೆ ಇರಬಹುದು. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ತುರ್ತಾಗಿ ಹೃದಯರೋಗ ತಜ್ಞರನ್ನು ಕಂಡು ಇಸಿಜಿ (ಇಕೋ ಕಾರ್ಡಿಯಾಗ್ರಾಮ), ಟ್ರೋಪೊನಿನ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಈ ಟೆಸ್ಟ್​ಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತ ದೃಢಪಟ್ಟರೆ ಕೂಡಲೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಅಡ್ಮಿಟ್ ಆಗಿ ಮುಂದಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಹೃದಯರೋಗ ತಜ್ಞರು ಅಂಜಿಯೊಗ್ರಾಮ್ ಅಂಜಿಯೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿ (ಸ್ಟಂಟ್) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂಜಿಯೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಬ್ಲಾಕೇಜ್​ನ್ನು ತೆಗೆದು ಸ್ಟಂಟ್ ಕೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಲಾಕೇಜ್​ಗಳು ಬಹಳ ಇದ್ದರೆ ಬೈಪಾಸ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು

  • ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ
  • ಮಧುಮೇಹ
  • ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್
  • ಮದ್ಯಪಾನ, ಧೂಮಪಾನ
  • ದೇಹದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದು (ಟಚಿಛ್ಟಿಜಿಠಠಿಢ)
  • ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು
  • ಅನುವಂಶಿಕತೆ
  • ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ
  • ಕಿಡ್ನಿ ಸಮಸ್ಯೆ

ತಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?

  • ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾವಣೆ- ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ದಿನಾಲು ಅರ್ಧಗಂಟೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಥವಾ ವೇಗದ ನಡಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಯೋಗ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕು.
  • ಊಟದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬು ಇರುವ ಆಹಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚು ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.
  • ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
  • ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
  • ಹೃದಯ ರೋಗವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
  • ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೃದಯರೋಗ ತಜ್ಞರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅವರ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂ.1 ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ | Vijayavani | Kannada News
www.vijayavani.net