‘ಹುಂ’, ‘ವಷಟ್’, ‘ಫಟ್’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪುರುಷಮಂತ್ರಗಳೆಂದೂ, ‘ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ವೌಷಟ್’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ‘ಸ್ತ್ರೀ’ಮಂತ್ರಗಳೆಂದೂ, ‘ನಮಃ’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥಮಂತ್ರಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಂತ್ರಗಳು ಕೆಲವು ಏಕಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು (ಹ್ರೀಂ, ಕ್ಲೀಂ) ಬೀಜಮಂತ್ರ ಅಥವಾ ಬೀಜಾಕ್ಷರ ಎಂದು ಕರೆದಿವೆ. ಒಂದು ಬೀಜವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು, ಸಸಿಯಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ದೊಡ್ಡ ಮರವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಬೀಜಮಂತ್ರವೂ, ಕ್ರಮವರಿತು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಜಪಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಮಂತ್ರದೇವತೆಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲುದು.
