ಆಹಾರದ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲ ಗುಣಧರ್ಮ, ಬೆಳೆದ ಪ್ರದೇಶ, ತಿನ್ನುವ ಸ್ಥಳ, ಋತುವಿನ ಗುಣ, ದಿನದಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವ, ಸೇವಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸು, ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ, ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಭಾವ, ಶರೀರದ ಸ್ಥಿತಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜೀರ್ಣಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ, ಆಹಾರ ದ್ರವ್ಯದ ಪಕ್ವಾಪಕ್ವ ಅವಸ್ಥೆ, ಆಹಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಕಾಲ, ತಯಾರಿಸಿದ ರೀತಿ, ಪಾಕ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ, ಆಹಾರ ಸೇವನೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕಾದ ಆಸನ, ಪಾತ್ರೆಗಳ ಬಳಕೆ, ಭೋಜನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣ, ಸೇವನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಾಲ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಿತವಾದ, ಅಹಿತವಾದ ಆಹಾರ ನಿರ್ಣಯ, ಪಥ್ಯ ಅಪಥ್ಯ ಆಹಾರಗಳ ಮಾಹಿತಿ, ವಿರುದ್ಧಾಹಾರಗಳ ಪರಿಗಣನೆ, ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ, ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯೆಂಬ ವಿಚಾರ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಅಳವಡಿಕೆಯ ನಿಯಮ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಾತ್ಮ್ಯವಾದ ಆಹಾರ, ಅಸಾತ್ಮ್ಯ ಆಹಾರ, ಆಹಾರದ ದ್ರವ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾತು ಪೋಷಣೆಯ ಅಂಶಗಳು, ಆಹಾರ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಕೃತಾನ್ನದ ಸಂಗ್ರಹ, ವಿಷಪೂರಿತ ಆಹಾರದ ಲಕ್ಷಣ, ಅವುಗಳ ಶುದ್ಧಿ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳು, ಔಷಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರದ ಪರಿಣಾಮ, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಯಾವ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಬಳಸಬೇಕು, ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಆಹಾರದ ಗುಣದೋಷಗಳು, ಆಹಾರ ತಯಾರಿಗೆ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ, ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ನೀರಿನ ಗುಣಧರ್ಮಗಳು, ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಧಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಧಾನ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಗುಣವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜ್ಯಾದಿ ವಿಂಗಡಣೆ, ದೇಹದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ, ಮನಸ್ಸಿನ ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರದ ಪ್ರಭಾವ, ದ್ರವಾಹಾರ ಸೇವನೆ ಏಕೆ, ಹೇಗೆಂಬ ವಿಚಾರ, ಭೋಜನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಭೋಜನದ ನಂತರ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳು, ಅನುಪಾನದ ವಿವರಣೆ, ರೋಗಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ, ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಹಾರ, ರೋಗದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಪಥ್ಯದ ವಿವೇಚನೆ, ವ್ಯಾಧಿಯ ಪ್ರಬಲತೆಯನ್ನು ಗಣಿಸಿಕೊಂಡು ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ... ಹೀಗೆ ಆಹಾರ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಯಾವ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಬಾಕಿಬಿಡದೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಆಯುರ್ವೆದಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ! ಆಧುನಿಕವಾಗಿ ಇಂದು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದೊರೆಯುವ ಕ್ಯಾಲೊರಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಆಹಾರ ಸಲಹೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೆದಕ್ಕೆ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಯಾಕೆ ಇದೆಯೆಂಬುದು ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
