Death Timeline : ಮನುಷ್ಯನ ಹೃದಯದ ಕೊನೆಯ ಬಡಿತ ನಿಂತ ಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿದುಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? ಇಲ್ಲ. ಹೃದಯ ಬಡಿತ ನಿಂತ ನಂತರವೂ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳು, ಗಂಟೆಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.ಆ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಯಾವುವು? ಯಾವಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಸಾವಿನ ನಂತರ ದೇಹದೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಮಯರೇಖೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳು
ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟ ನಿಂತಾಗ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯ ವೇಗವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳು
ಮಿದುಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ನಿಂತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ದೊರೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ ಇದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶವೂ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೊದಲ 1 ಗಂಟೆ
ರಕ್ತಸಂಚಾರ ನಿಂತಿರುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರ ದೇಹದ ತಂಪಾಗುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತವೆ.
2 ರಿಂದ 6 ಗಂಟೆಗಳು
ಇಲ್ಲಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾಯುಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರ ಸ್ನಾಯು ಗಟ್ಟಿತನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೆಲ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ದೇಹದ ಚಲನೆಯ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
6 ರಿಂದ 12 ಗಂಟೆಗಳು
ಸ್ನಾಯುಗಳ ಗಟ್ಟಿತನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸಂಚಾರ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ರಕ್ತವು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಚರ್ಮದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
12 ರಿಂದ 24 ಗಂಟೆಗಳು
ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾಯುಗಳ ಗಟ್ಟಿತನವೂ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಸಮಯಗಳು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹದ ತಾಪಮಾನ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ವೇಗ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
24 ರಿಂದ 48 ಗಂಟೆಗಳು
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕೊಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ದೇಹದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
