ಪತಂಜಲಿ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ‘ಶ್ವಾಸ ಪ್ರಚ್ಛಾ್ವಸಯೋಃ ಗತಿರ್ವಿಚ್ಛೇದಃ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಉಸಿರಾಟದ ಪೂರಕ, ರೇಚಕಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುವುದೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ; ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆ, ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಉಪಾಯವೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂಜಾನೆ ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಸುಖಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ನಾಡೀಶುದ್ಧಿ, ಭ್ರಾಮರೀ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಗುರುಮುಖೇನ ಕಲಿತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರಳ ಆಸನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ. ಯೋಗದ ಕೊನೆಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ. ನೀವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಸ್ವಯಂ ಅನುಮಾನ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
