ಕೆಲವೊಂದು ಸಲ ನಾವು ಏನೂ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಶಿಕ್ಷೆ, ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವುದೇಕೆ ಎಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ನಾವು ಮಾಡುವ ಎಡಬಿಡಂಗಿತನವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸಾರವು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಿ ಗೋಳಾಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೂರುತ್ತ ಮುಕ್ತಿಯೆಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಸಾರವನ್ನು ನಾವೇ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿತು ಅದನ್ನು ಸಡಲಿಸಿ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತನಾಗಿ ಕಮಲದೆಲೆಯ ಹಾಗೆ ಬಾಳಿದರೆ ಯಾವ ಕೆಸರೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರರು, ‘ಬಂಧನವೇ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಇರುವಾಗ ಮುಕ್ತಿಯತ್ತ ಹೊರಳುವುದೇತಕ್ಕೆ?’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜೈಲಿನೊಳಗಡೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾತರಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು ಹೊರಗಡೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೆ ಬಂಧನವೇ ಇಲ್ಲವೋ ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನು ಅಲ್ಲವೇ?
