ಅದಾಗಿ ಏಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಸತತ ಮಳೆಯಾಗಿ ಜಗತ್ತೇ ಸಮುದ್ರವಾದಂತಾಯಿತು. ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿರುವ ಉಳಿದ ಜೀವಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೆಂದು ಅರಿತ ಸತ್ಯವ್ರತ ಆ ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ, ಸಸ್ಯಬೀಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಪ್ತಋಷಿಗಳನ್ನೂ ದೋಣಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಂದಾದ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಆ ಮೀನು ಗಾಳಿಗೆ ನಾವೆ ಮಗುಚದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿತು. ಪ್ರಳಯಕಾಲ ಮುಗಿದೊಡನೆ ವಿಷ್ಣು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ತಾನೇ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ ತಾಳಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಸತ್ಯವ್ರತನಿಗೆ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ. ಮೀನೆಂಬ ಉಪೇಕ್ಷೆ ತೋರದೆ ಚಿಕ್ಕಜಂತುವಿನ ಮೇಲೂ ಕನಿಕರ ತೋರಿ, ಅದರ ಅಭಿಲಾಷೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನರಿತು ಸಕಲ ಜೀವಲೋಕವನ್ನುಳಿಸಿದ ಸತ್ಯವ್ರತ ಮುಂದಿನ ಒಂದಿಡೀ ಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಮನುವೆಂಬ ಪದವಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರದ ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಅಸಹಾಯಕರ ಕುರಿತು ತೋರಬೇಕಾದ ಕಾಳಜಿ, ಅನುಕಂಪ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯ ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾರ್ಥಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬುಡಸಮೇತ ಕಿತ್ತೆಸೆದು ಪರಚಿಂತನೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಡರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಮನುಷ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.
