ಆನಂದಗಿರಿ ಎಂಬ ಹುಡುಗ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಸೇವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿದ್ದ. ಅವನು ಗುರುಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡುವುದು, ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಒಣಗಿಸಿ ತಂದು ಜೋಡಿಸಿ ಇಡುವುದು, ಪೂಜೆಗೆ ಅಣಿ ಮಾಡುವುದು, ಗುರುಗಳ ಫಲಾಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಇತರ ಶಿಷ್ಯರ ಜೊತೆ ಕೂತು ಪಾಠ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆನಂದಗಿರಿ ಇತರ ಶಿಷ್ಯರಷ್ಟು ಚುರುಕಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸನಂದನರೇ ಮೊದಲಾದ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಆನಂದಗಿರಿಯನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅಕ್ಕರೆಯಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರೂ ಬಂದು ಸೇರಿ, ‘ಗುರುಗಳೇ ಪಾಠ ಶುರುಮಾಡಿ’ ಎಂದಾಗ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, ‘ಇರಿ ಗಿರಿಯೂ ಬರಲಿ’ ಎಂದರು. ಕೂಡಲೇ ಸನಂದನರು ‘ಗುರುಗಳೇ ಗಿರಿ ಶುದ್ಧ ಶುಂಠಿ. ಅವನಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪಾಠ ತಲೆಗೆ ಹತ್ತೋಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಕಾಯೋದು ವ್ಯರ್ಥ. ನಮಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿ’ ಎಂದರು. ಶಿಷ್ಯರ ಈ ಅಹಂಕಾರ ಭಾವವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಆ ಕೂಡಲೇ ಆನಂದಗಿರಿಗೆ ಚತುರ್ದಶ ವಿದ್ಯೆಗಳೂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಲಿ ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದರು. ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಬಟ್ಟೆ ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆನಂದಗಿರಿಗೆ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಸಂಚಾರವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತೇಜಸ್ಸೊಂದು ತನ್ನ ಹೃದಯ ಹೊಕ್ಕ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅತೀವ ತೇಜಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಗುರುಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಓಡಿಬಂದು ಸಕಲವೇದಾಂತಸಾರವಾಗಿ ಗುರುಶಿಷ್ಯ ಸಂವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋಟಕ ವೃತ್ತ ಶೈಲಿಯ ಐದು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಹೇಳಿದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, ‘ತೋಟಕವೃತ್ತದಿಂದ ತತ್ತ್ವಅರ್ಥಸಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ನಿನಗೆ ಇಂದು ನಾನು ತೋಟಕಾಚಾರ್ಯ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಶಿಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದರು. ಇದರಿಂದ ಇತರ ಶಿಷ್ಯರು ತಲೆತಗ್ಗಿಸುವಂತಾಯಿತು.
