

ಭಾರತದ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಫೋಟೋವನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ನಗುತ್ತಿರುವ ಬಾಪು ಅವರ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು ಎಂದು ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಇದಲ್ಲದೆ ಗೂಗಲ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಆದರೂ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಏಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ? ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಂದಿನಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. (Information)
ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು 1946ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕಾರಣಿ ಲಾರ್ಡ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ವಿಲಿಯಂ ಪೆಥಿಕ್-ಲಾರೆನ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಗುಮುಖದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದವರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನ ಗುರುತು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ 100ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ 1969ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಳಿಕ 1996ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸ ಸರಣಿಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 1990ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬಹಳ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಮನಿಸಿತು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್, ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್, ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಮತ್ತು ಜೆರೋಗ್ರಫಿಯಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದ್ದವು.
ಮಾನವ ಮುಖಗಳಿಗಿಂತ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಕಲಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ನಂಬಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಚಿತ್ರ ಹಾಕಲು ಆರ್ಬಿಐ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರ ಫೋಟೋವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನವಿಯಿಂದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಹೊಸ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಡೋಸ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಥ್ರೆಡ್, ಅಜ್ಞಾತ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗಾಗಿ ಇಂಟಾಗ್ಲಿಯೊ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅದರ ನಂತರ ಆರ್ಬಿಐ 2016ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು 'ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಹೊಸ ಸರಣಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಇದೆ.
ಈ ಫೋಟೋವು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ನಗು, ದಯೆ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತೀಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.