ಒಮ್ಮೆ ಅತಿಯಾದ ಹಸಿವು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಸಿವೇ ಆಗದಿರುವುದು ವಿಷಮಾಗ್ನಿಯ ಲಕ್ಷಣ. ಇದು ವಾತದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ತೈಲ, ಉಪ್ಪು, ಹುಳಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವುದು ಇದನ್ನು ಸರಿಗೊಳಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂಗು, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಲಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಸೈಂಧವ ಲವಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹಿತಕರ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುಸು ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರ ತಿಂದರೂ ಆಗಾಗ ಸೇವಿಸಿದರೂ ಮತ್ತೆ ತಿನ್ನಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅತಿಯಾದ ಹಸಿವೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿದೆ. ಇದು ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ನಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದ್ದು ಪಿತ್ತ ಸಂಬಂಧೀ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ತಿಂದರೂ ತೃಪ್ತಿಯೇ ನೀಡದ, ತಿಂದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರಗಿಸಿಬಿಡುವ ಭಸ್ಮಕ ರೋಗವೂ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ನಿಯಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಆಹಾರ ವಿಹಾರಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಗ್ನಿಯು ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಧಾತುಗಳನ್ನೇ ಜೀರ್ಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿ, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಕೆಮ್ಮು, ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪುವುದು ಮೊದಲಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಬರಬಹುದು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜೀರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಗುರು ಆಹಾರ, ತುಪ್ಪ, ಜಿಡ್ಡುಯುಕ್ತ ಆಹಾರ, ಶೀತಲ ಗುಣದ ದ್ರವ್ಯ, ಆಹಾರದ ಬಳಿಕ ಕುಳಿತು ತೂಕಡಿಕೆಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಮೊಸರು, ಹಾಲು, ಪಾಯಸ, ಶುಂಠಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಮಾದಲಹಣ್ಣುಗಳ ಸೇವನೆಯು ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೂ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಂತಹ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಸೇವಿಸಿದರೂ ಪಚನವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಹಸಿವೆಯೇ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಅದು ಮಂದಾಗ್ನಿಯ ಸಂಕೇತ. ಅದು ಕಫಜ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಫ ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲಿ ಫಲನೀಡುತ್ತದೆ. ಖಾರ, ಕಹಿ, ಒಗರು ರುಚಿಯ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ. ಭೋಜನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೈಂಧವ ಲವಣ ಹಾಗೂ ಶುಂಠಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕೆಂಬ ಸಲಹೆಯಿದೆ. ಇದು ಮಂದಾಗ್ನಿ ಇದ್ದಾಗ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ. ಹಿಪ್ಪಲಿ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಶುಂಠಿ ಇವು ಮೂರರ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ತ್ರಿಕಟು ಎಂದು ಹೆಸರು. ತ್ರಿಕಟು, ಸೈಂಧವ ಲವಣ, ಚಿತ್ರಕ ಹಾಗೂ ಪಚನಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆಹಾರ ದ್ರವ್ಯಗಳೆಲ್ಲಾ ಮಂದಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕ.
