ಪಾಯಸದ ರುಚಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ! ಇಲ್ಲಿ ಸಿಹಿಯಾದ ಪಾಯಸದ ರುಚಿಯನ್ನು ಉಪ್ಪು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಂತೆ ಹುಳಿ, ಖಾರಗಳ ಜೊತೆಯೂ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿಗಿರುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಗಾದೆಯ ಮಾತೊಂದೇ ಸಾಕು. ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ, ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರ ಹಿಂದೆ ಉಪ್ಪಿನ ಮಹತ್ವ ಅಡಗಿದೆ. ಉಪ್ಪಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಲವಣ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಈ ಲವಣದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಆಯುರ್ವೆದಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಲವಣ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದೇ ವಿಧ ಇರುವುದಲ್ಲ. ಆಯುರ್ವೆದದ ಆದಿ ಗ್ರಂಥ ಚರಕಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲೇ ಸೈಂಧವ, ಸೌವರ್ಚಲ, ವಿಡ, ಸಾಮುದ್ರ, ಔದ್ಭಿದ, ಪಾಕ್ಯ, ಅನೂಪ, ಕೂಪ್ಯ, ವಾಲುಕ, ಮೌಲಕ, ರೋಮಕ, ಕಾಲ, ಔಷರ, ಪತೇಯಕ, ಪಾಂಸುಜ ಎಂಬ ಹದಿನೈದು ವಿಧದ ಲವಣಗಳ ವಿವರಣೆಯಿದೆ! ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಐದು. ಆದುದರಿಂದಲೇ ‘ಪಂಚ ಲವಣಗಳು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತೆಯೇ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವಧಾರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ರುಚಿ ಇದೆಯೆಂದು ಲವಣವನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಸದೇ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು. ಅಣು-ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಗುಣ ಇರುವುದರಿಂದ ಲವಣ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಅನ್ನದ್ರವ್ಯಗಳ ರುಚಿ ಉಂಟುಮಾಡುವವುಗಳಲ್ಲಿ ಲವಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲವಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಂಧವ ಲವಣವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೆದ ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಸೈಂಧವ ಲವಣದ ಹೆಸರು ಅನೇಕರು ಕೇಳಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರಾದರೂ ಬಳಸಿರುತ್ತಾರೆ.
