ರಸಾಯನ ಔಷಧಗಳು ದೇಹಧಾತುಗಳ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವಂಥವುಗಳು. ಜೀವನೀಯವೆಂದರೆ ಚೈತನ್ಯಕಾರಕಗಳು. ‘ಜೀವನೀಯಮಿತಿ ಜೀವನಾಯ ಹಿತಮ್ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಚರಕಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಶರೀರ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಸತ್ವ, ಆತ್ಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹಿತವಾದ ಏರಿಕೆಯೇ ಜೀವನೀಯವೆನ್ನಬಹುದು. ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವ ಜೀವನೀಯ ಗುಣದ ಅನೇಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪೆಗಿಡ, ಕಾಡುಉದ್ದು, ಕಾಡುಹೆಸರು, ಸಿಹಿಹಾಲೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ವಯಃಸ್ಥಾಪನವೆಂದರೆ ಯೌವನದ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ, ಅಳಲೆಕಾಯಿ, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಒಂದೆಲಗ, ಕೊಮ್ಮೆಗಿಡಗಳಿಗೆಲ್ಲ ವಯಃಸ್ಥಾಪನ ಗುಣಧರ್ಮಗಳಿವೆ. ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಧಾತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ದೇಹಪೋಷಣೆಗೈಯುವವು ಬೃಂಹಣದ್ರವ್ಯಗಳು. ಅಶ್ವಗಂಧ, ಬಲಾ, ಅತಿಬಲಾ, ನಾಗಬಲಾ ಮೊದಲಾದ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೃಂಹಣೀಯ ಗುಣಹೊಂದಿವೆ. ಟಾನಿಕ್ಗಳೆಂದರೆ ಕುಡಿಯುವ ದ್ರವ ಔಷಧಗಳೆಂದು ನಾವೆಲ್ಲ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಲ್ಯವೆಂಬ ಗುಣವಿರುವವು ಟಾನಿಕ್ಗಳು. ಬಲ್ಯವೆಂದರೆ ಬಲವರ್ಧಕಗಳು. ಶತಾವರಿ, ನೆಗ್ಗಿನಮುಳ್ಳು, ಭೃಂಗರಾಜ, ದರ್ಭೆ, ವಿದಾರಿಗಡ್ಡೆ, ಬಾದಾಮಿ, ಅಕ್ರೋಟ್, ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳೆಲ್ಲ ಬಲಕಾರಕಗಳೇ. ವಾಜೀಕರಣ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶುಕ್ರಧಾತುವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಲೈಂಗಿಕಬಲ ವರ್ಧಿಸುವ ಉಪಾಯಗಳು.
