

ಬಹಳಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಾತಾವರಣ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ನೋಡಲು ಪೋಷಕರು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಗ ತಿಳಿಯದೆ ಕಂಗಾಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸಂತೋಷದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರುವುದು ಎನ್ನುವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂತೋಷಪಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ ಬಂದಾಗ, ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿ, ಚಪ್ಪಾಳೆ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ವಾತಾವರಣ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವೆಂದರೆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ವಭಾವ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಘಟನೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿ ನಂತರ ಒತ್ತಡದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಸ್ವಭಾವ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದೇನೆಂದರೆ ಒಂದು ಆಕ್ಷನ್ನಿಗೆ ಇದೊಂದು ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಅಷ್ಟೇ. ಮೂಲತಃ ನೋಡಿದಾಗ ಸಂತೋಷ ಎನ್ನುವುದು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅವಿರತ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿ ಇರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಸ್ವಭಾವತಃ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನೊಳಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ,, ಸಂತೋಷದಿಂದಲೇ ದಿನವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?: ಬದುಕಿನ ಗುರಿಯೇ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದು ಎಂದಾದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಂತೋಷ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಬೇರೆಯ ಮೂಲದಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಗೆ ಸದಾ ಹಸನ್ಮುಖತೆ ಇದ್ದರೆ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರತಿಫಲನ ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಗ ಜೀವನ ಸರಾಗ ಹಾಗೂ ಸಮಾಧಾನ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ಹಸನ್ಮುಖರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಮನಸ್ಸು ಹಸನ್ಮುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ, ನಿರ್ವಹಿಸುವ, ದೂರಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲದ ಗೂಡಾಗಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚುಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕೆಂದರೆ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಕಷ್ಟದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನೋವೇ ತುಂಬಿದೆ ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧವೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹಿರಿಯರಾದವರು ತಾವು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಪದೇ ಪದೇ ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅದೇ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅದರ ಬದಲು ದುಃಖ ನೋವು ಒತ್ತಡ ಕಷ್ಟಗಳು ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಂತಹ ಭಾವನೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಹಜ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಭಾವನೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಅದನ್ನೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಓದು-ಬರಹ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.