ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಪುಸ್ತಕ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕಾಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೀಸ್ ಕಾರ್ಯ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿ ಎಂದ ಕೆ.ಕೆ. ಕುಲಕರ್ಣಿ

ನಗರದ ದರಾಬಾರ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೇಳ ವಿಜಯಪುರ ಬಳಗ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ‘ಬಿಜಾಪುರ, ಬುದ್ಧ, ಬಸವ, ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪುಸ್ತಕ ಮೇಳ’ದ 4 ನೇ ದಿನದ ಮೊದಲ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಾಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೀಸ್ ಸ್ಮರಣೆ’ ಕುರಿತು ಅವರು ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು.

ಹರಿಜನರ ನೆರಳು ಮೈ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ ಸ್ಥಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೀಸ್‌ರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಅನುಭವಿಸಿ ಹರಿಜನರೊಂದಿಗೆ ಹರಿಜನರಾಗಿ ಹರಿಜನ ಸೇವಕ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದಲಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಕಲಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಅವರ ದಲಿತ ಉದ್ದಾರಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದರು.

ಕೌಜಲಗಿ ಹಣಮಂತರಾಯ ಅವರ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದ ಕಾಕಾ ಅವರು ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಹರಿಜನ ಕನ್ಯಾಮಂದಿರದ ಜೊತೆಗೆ ದೇವದಾಸಿಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಸಿದ್ದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಕಾ ದಲಿತರಿಗೆ ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ಹುಡುಕಾಡಿ ನೌಕರಿ ಕೊಡಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಮದುವೆ ಕೂಡಾ ಮಾಡಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿದ ಮೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಳಗದವರ ಕೆಲಸ ನಿಜಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ ಎಂದರು.

ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಬಿ.ಆರ್. ಬನಸೋಡೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಡಾ.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು 1939 ಫೆ. 11ರಂದು ಸೋಮನಗೌಡ ಬೀಳಗಿ ಅವರ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸ್‌ಗಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ದಲಿತರ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಲಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಕಾ ಅವರಿಗೆ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ವಸಂತ ಮುಳಸಾವಳಗಿ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರೊಂದಿಗಿನ ಕಾಕಾ ಅವರ ಒಡನಾಟ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಬುದ್ಧ ವಿಹಾರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಜಶೇಖರ ಯಡಹಳ್ಳಿ, ಅಹಿಂದ ಮುಖಂಡ ರಫೀಕ್ ಟಪಾಲ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಮುಖಂಡರಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಕೆಂಗನಾಳ , ಝಾಕೀರ್ ಬಾಗವಾನ, ಆಯುಬ್ ನಾಟಿಕಾರ, ಲಕ್ಕಪ್ಪ ಹರಿಜನ, ಹರೀಶ ಯಂಟಮಾನ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ನಾಲತವಾಡ, ಯಮನಪ್ಪ ಚಲವಾದಿ, ಬಿ.ಡಿ. ಪಾಟೀಲ, ಬಸವರಾಜ ಸೂಳಿಬಾವಿ, ಅನಿಲ ಹೊಸಮನಿ, ವಿದ್ಯಾವತಿ ಅಂಕಲಗಿ, ವೈ.ಎಚ್. ಲಂಬು, ಮಿಲನಕುಮಾರ ನಾಮದಾರ, ಸುರೇಶ ಸಿಂಧೂರ , ಶಂಕರ ಚಲವಾದಿ, ರಾಜೇಶ ತೊರವಿ, ಸವಿತಾ ವಗ್ಗರ, ಈಶ್ವರ ಅವಧಿ, ಸಾಬು ಚಲವಾದಿ, ಸುಲೋಚನಾ ಮಾಮಾದಾಪುರ, ನಾಗರಾಜ ಲಂಬು, ಕೆ.ಎಂ. ಕೂಡಲಗಿ, ವೈ.ಎಸ್. ಗುಣಕಿ, ಸೋಮು ರಣದೇವಿ, ಸಿದ್ದಲಿಂಗ ಬಾಗೇವಾಡಿ, ಭರತಕುಮಾರ ಎಚ್.ಟಿ ಇತರರಿದ್ದರು.