ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಪ್ಲಾನ್

ಮಂಜುನಾಥ ಅಯ್ಯಸ್ವಾಮಿ ಹೊಸಪೇಟೆ

ಕೊಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಿಗೆ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆದೇಶ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಹಂಪಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ದೇಗುಲಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಗತಕಾಲದ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. 1986ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಪರೂಪದ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಹವಾಮ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಂಪಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜೆಗೆ ಅಪರೂಪದ ಸ್ಮಾಕರಕಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನಿಮತಿ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ. 2015ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾದ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ನಿಯಮ, ಹವಾಮ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಅನಾಧಿಕೃತ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಆಗುವುದು ಅನುಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ ಹಂಪಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಿವೆ. ಹಂಪಿಯ ಜನತಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ 61, ಕಡ್ಡಿರಾಂಪುರದಲ್ಲಿ 23 ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ 33 ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಿವೆ. ಇನ್ನು ಕಮಲಾಪುರ, ಕೊಪ್ಪಳದ ಆನೆಗುಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅನಾಧಿಕೃತ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಹೋಂಸ್ಟೇ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಉಚ್ಛನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ 2023ರಲ್ಲಿ ಅಡ್ವಿಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಕೆ.ಶಶಿಕಿರಣ್ ಶೆಟ್ಟಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿ ಹಂಪಿಗೆ ಕಳಿಸಿತು. ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ಸಮಿತಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡದೇ, ಹವಾಮ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಯತವಾತ್ತಾಗಿ ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ವರದಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಯಮ ಮೀರಿದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಲೆದಂಡ ಆಗಲಿದೆ.

ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೋಂಸ್ಟೇ ಮಾಲೀಕರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊAಡಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಹಂಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಹಿತಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಹಂಪಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮತ್ತು ಸಂಬAಧಪಟ್ಟ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೇವೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಖಾಸಗಿ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸತಿ ಘಟಕದಲ್ಲೂ 112 ತುರ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ, 1363 ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಹಾಯವಾಣಿ, 181 ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ 1098 ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ, ಸಮೀಪದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಜಿಲ್ಲಾಕಾರಿ ಕಚೇರಿ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಕಾರ, ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕಡ್ಡಾಯ, ಅತಿಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು.

ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳಾಂಶಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಇ-ಬೀಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಬೀಟ್ ಪೊಲೀಸರ ನಿಯಮಿತ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಶೀಲನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ದಿಢೀರ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಈ ಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರಕಾರ ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

"

ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಯಾಗಿ ಹೋಂಸ್ಟೇ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ನಿಯಮ ಮೀರಿದ ಅನಾಧಿಕೃತ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

— ಕವಿತಾ ಎಸ್.ಮನ್ನಿಕೇರಿ, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ, ವಿಜಯನಗರ