ಹಂಪಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೇ ಇಲ್ಲದ ನಿಯಮ

ಹೊಸಪೇಟೆ: ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ಹಂಪಿಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿರುವ ‘ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೇ (ಹವಾಮ) ಇದೀಗ ವಿವಾದದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ.

ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಕಚೇರಿಯು ಮೂಲತಃ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷ್ಣು ದೇಗುಲದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ಕಚೇರಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಹೊಸ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಅಧಿನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕದ ಸುತ್ತಲಿನ 300 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಂಪಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೇ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಬೇಲಿಯೇ ಎದ್ದು ಹೊಲ ಮೇಯ್ದ ಹಾಗೆ ಎಂಬAತಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯರು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಪರದಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ತಮ್ಮದೇ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಮುರಿಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವವರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ.

ಈ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನಡೆಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಚೇರಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರು ಅಡಿಯ ಕುಡಿವ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗಿಡಮರಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಚೇರಿಯ ಇತರೆ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀರು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ವಿನಃ ಬೇರೇನೂ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಇಲಾಖೆಯೇ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ, ಹಾಗಿರುವಾಗ ನಾವೇ ಹೇಗೆ ನಿಯಮ ತಪ್ಪಲು ಸಾಧ್ಯ? ನಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶೈಲಿಯದ್ದಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಜೆಸಿಬಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯೊAದರಿAದ ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದು. ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಚೇರಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಅದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣು ಅಗೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಏನೇ ಸಮರ್ಥನೆ ನೀಡಿದರೂ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕದ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಜೆಸಿಬಿ ತರಿಸಿ, ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿರುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂಬುದು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಯ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಷ್ಣು ದೇಗುಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಮೂಡಿದೆ. ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬAಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಹಂಪಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

"

ಕಚೇರಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಡಿಯ ಕುಡಿವ ನೀರೊನ ತೊಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೆಸಿಬಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕೆಸಲ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ನಾವೇನಾದರೂ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೂಡ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

— ರಮೇಶ್ ವಟಗಲ್, ಹವಾಮ ಆಯುಕ್ತ, ಕಮಲಾಪುರ