ಮಾಳ ಕೋಟೆ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ 5 ಜಿನ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆ

ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಸ್ವಸ್ತಿ ಶ್ರೀ ಲಲಿತಕೀರ್ತಿ ಭಟ್ಟಾರಕ ರಾಜಗುರು ಪೀಠದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಮಾಳ ‘ಕೋಟೆ ಬಸದಿ’ಯಲ್ಲಿ ಆದಿನಾಥ ತೀಥರ್ಂಕರ ಸ್ವಾಮಿ, ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಎಡಬಲದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಸನ್ನಿಧಾನವಿದೆ. ಈ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಬಸದಿಯ ಮುಖ್ಯ ದೇವರ ಹಾಗೂ ಪರಿವಾರ ದೇವರುಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಲಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಬಾಲಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 5 ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಎ.ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಕೋರಿಕೆ ಮೇರೆಗೆ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಶೋಧಕ ಶ್ರುತೇಶ್ ಆಚಾರ್ಯ ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. 5 ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ 3 ಶಾಸನಗಳು ಶಿಲಾ ಜಿನಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ 2 ಶಾಸನಗಳು ಲೋಹದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

2) ಶ್ರುತಸ್ಕಂದ ಶಾಸನ: ಕಂಚಿನ ಶ್ರುತಸ್ಕಂದದ ಪೀಠಭಾಗದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲಿನ ಶಾಸನವಿದೆ. ಇದು 1655, ಫೆಬ್ರವರಿ 15, ಗುರುವಾರ ಪ್ರಸ್ತುತ ತೆಲ್ಲಾರ್ ಬಳಿಯ ದೇಮ ನಾಯಕರು ತ್ರಿಕಾಲ ತದಿಗೆಯ ನೋಂಪಿಯ ಉದ್ಯಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಮಾಳದ ಬಸ್ತಿಗೆ ಶ್ರುತವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

4) ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ತೀಥರ್ಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯ ಹಿಂಭಾಗ: ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ತೀಥರ್ಂಕರರ ಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ 8 ಸಾಲಿನ ಶಾಸನವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ’ವಿರೋಧಿವಿಕ್ರುತು ಸಂವತ್ಸರ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 1611 ಏಪ್ರಿಲ್ 15ರಂದು ಐತಪ್ಪ ಬಳಿಯ ಶಿರ್ಲಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟಿಲದೇವನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಚವಿಸತೀರ್ಥ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಪ್ರತಿಮೆಯ ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರುವರೆ ಮುಡಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.

5) ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ತೀಥರ್ಂಕರರ ಪೀಠ ಭಾಗ: ಅಮೃತಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣವಾಗಿರುವ ತೀಥರ್ಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯು ಪದ್ಮಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದು, ಪೀಠ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 2 ಸಾಲಿನ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನವಿದೆ. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ವಿವರವನ್ನು ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಲಭ್ಯವಿರುವ ಶಾಸನಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಕೋಟೆ ಬಸದಿ 1415ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಬಸದಿಯ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಇಂದ್ರರು, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಂಶೋಧನಾರ್ಥಿ ಶಶಾಂತ್ ಪಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ ಆಸಕ್ತರಾದ ಕೇಶವ ಡೋಂಗ್ರೆ ಮತ್ತು ಯದುಗೋಪನ್ ಕೆ.ಆರ್ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.