ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಮರುಜೀವ

ಹಳೇ ನೋಟ್ ಬುಕ್‌ಗಳು, ಕಚೇರಿ ಕಾಗದಗಳು, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳೆಲ್ಲ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿತ. ಆದರೆ ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವತಃ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸದ್ಬಳಕೆಯ ಪಾಠವನ್ನೂ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹೌದು, ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸುವ ಕಾಗದ ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕ(ಪುನರಪಿ) ಈಗ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಹಳೆಯ ನೋಟ್‌ಬುಕ್ ಹಾಳೆಗಳು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಕಚೇರಿ ದಾಖಲೆ ಕಾಗದಗಳು, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮೊದಲು ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಗದವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಮೃದುವಾಗಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಕಾಗದದ ತಿರುಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಯಾರಾದ ತಿರುಳನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ಒಣಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ಬಳಿಕ ಬೇಕಾದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಶೀಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯದ ಕಾಗದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಮರುಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾಗದದಿಂದ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆಯ ಕಾಗದದಿಂದ ಎನ್‌ವಲಪ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳೇ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಎನ್‌ವಲಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಅಂಕಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಕರಿಗೆ ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಾಗದ ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು 2024ರಲ್ಲಿ. ಅದು ಪುನರಪಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದದ್ದು 2025ರಲ್ಲಿ. ಕಾಗದ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕುರಿತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ತರಗತಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ವೇಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಾಗದಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಮರುಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಮರುಬಳಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳಿಗೆ 2-3 ಬಾರಿ ಮರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾವು ತಯಾರಿಸಿದ ಕಾಗದವನ್ನೇ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಹಣವನ್ನೂ ಉಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ ಹಾಳೆಗಳು ಇನ್ನು ಯಾವುದೇ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಹುತೇಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಳಸಿ ಎಸೆಯುವ ಇದೇ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿ ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸಂದೇಶ ಸಾರುವುದು ಈ ಘಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ.

— ಶರಣಕುಮಾರ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ವಸತಿ ಶಾಲೆ