ಮೈಸೂರು: ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪನಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ

ಪಿಒಪಿ ಗಣಪತಿಗಳ ಅಬ್ಬರದ ನಡುವೆಯೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ನಗರದ ಪರಿಸರ ಬಳಗವು ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೆ ಮಣ್ಣು ನೀಡಿ, ಅವರಿಂದಲೇ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಪ್ರೀತಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬಿತ್ತುತ್ತಿದೆ.

ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (ಪಿಒಪಿ) ಮೂರ್ತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಸರ ಬಳಗ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬೆಳೆಸಿದರೆ, ಅವರು ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವರಾದಾಗಲೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರ ಬಳಗ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಬಳಗ ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಮೂಲಕ ಇದುವರೆಗೆ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಸುವ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಸಂದೇಶ ತಲುಪಿದೆ.

ಈ ಬಾರಿ ನಗರದ ಮಾತೃಮಂಡಳಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಜಗನ್ನಾಥ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆವರಣ ದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ 270 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ 20 ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಾವಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಎಂಟು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಸುವ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮಣ್ಣನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸುವುದರಿ ಂದ ಹಿಡಿದು ಗಣಪತಿಯ ಆಕೃತಿ ರೂಪಿಸುವವರೆಗೆ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಬಳಿಕ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು.

ಕಾರ್ಯಾಗಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಸರ ಬಳಗದ ಸದಸ್ಯರು ಮೈಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ದೂರ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಮಣ್ಣನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲೇ ಗಣಪತಿಯ ರೂಪ ಅರಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಸಂತಸವೇ ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧ ಮೂರ್ತಿ ಖರೀದಿಸುವ ಬದಲು, ತಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಅನುಭವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಲಕರಿಂ ದಲೂ ಉತ್ತಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಪರಿಸರ ಬಳಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 200ರಿಂದ 300ರೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿತ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದೀಗ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಮನೆ ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಸಹ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಮಗುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಪರಿಸರ ಪ್ರೀತಿ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (ಪಿಒಪಿ) ಮೂರ್ತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧವಿದೆ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದವರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪಿಒಪಿ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಮಾರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಪಿಒಪಿ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಜತೆಗೆ ಪೇಪರ್ ಪಲ್ಪ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪಿಒಪಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಸಮಿತಿಯುವರು ಮಣ್ಣಿನ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರೆ ಪರಿಸರ ಉಳಿವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

‘‘ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರೀತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪರಿಸರ ಬಳಗ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭ ಪಿಒಪಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದೀಗ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ನಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಫಲವಾಗಿದೆ.

ಪರಶುರಾಮೇಗೌಡ, ಪರಿಸರ ಬಳಗ