ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಮಧುಗಿಲ್ಲ ಮಕರಂದ

ಕೊಡಗಿನ ಸವಿಜೇನು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಜೇನು ಕÊಷಿಗೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೀರ್ವ ನಿರ್ಲಕ್ಷö್ಯ ವಹಿಸಿರುವ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮಧುವನದಲ್ಲಿದ್ದ ಜೇನುಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿವೆ.

ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಜೇನು ಕೃಷಿ ಮುಂದೊAದು ದಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಯವಾದರೂ ಅಚ್ಚರಿಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಾಫಿ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಕಾಳು ಮೆಣಸು ಮಧ್ಯೆ ಜೇನು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪ-ಕೃಷಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ, ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಹೂವಿನ ಪರಾಗ ಮತ್ತು ಮಕರಂದ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಜೇನು ನೊಣಗಳು ಗೂಡು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯೂ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗೆ ಕೊಡಗಿನ ಜೇನು ಕೃಷಿ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ನೀಡುವ ಯೋಚನೆ ಕೂಡ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇದ್ದಂತಿಲ್ಲ. ಕೊಡಗು ಸಿ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಕÊಷಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇಲಾಖೆ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 2011ರಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಜೇನು ಕÊಷಿಗೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದAತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಮಂಜೂರಾದ 17 ಹುದ್ದೆಗಳು ಇರಬೇಕಿದ್ದ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಜೇನು ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗ ಖಾಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿದ್ದವರು ನಿವೃತ್ತಿ ಆದನಂತರ ಮತ್ತೆ ನೇಮಕ ನಡೆದಿಲ್ಲ.

ಜೇನು ಕÊಷಿ ವಿಭಾಗÀಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ 42 ಏಕರೆಯಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇಲ್ಲ. ಮಧುವನ, ಹನಿಪಾರ್ಕ್ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿವೆ. ಮಧುವನಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನು ಕÊಷಿ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ, ತರಬೇತಿ ಸೇರಿ ಕÊಷಿಗೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಂತುಹೋಗಿದೆ. ಜೇನುಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೂಲಾಗ್ರ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯ ಭಾಗಮಂಡಲದ ಜೇನುಕೃಷಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿದೆ.

90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜೇನುಹುಳುಗಳ ಲಾರ್ವಾಗಳಿಗೆ ತಗುಲಿದ ಥಾಯಿಸಾಕ್ ಬ್ರೂಡ್ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆ ಕೊಡಗಿನ ಜೇನು ಕÊಷಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನೇ ನೀಡಿತು. ನಂತರ ಕÊಷಿಕರ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನ, ಹೊಸ ಹೊಸ ತಳಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ಜೇನು ಕÊಷಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಗತ್ಯ ಬೆಂಬಲ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಜೇನು ಕÊಷಿ ಮರಳಿ ವೈಭವ ಕಾಣುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಬಂದಿಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಜೇನು ಕೃಷಿಕರೂ ಅತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಜೇನು ಕೃಷಿ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ನೊಣಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಜೇನು ಕೃಷಿ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೇನು ಕೃಷಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಭಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಕಚೇರಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.

ಜೇನು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವವರಿಗೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಜೇನು ಕೃಷಿಯ ಉತ್ತೇಜನದ ಮಹತ್ತರ ಉದ್ದೇಶ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಧುವನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತು. ಆದರೆ ಭಾಗಮಂಡಲದ ಮಧುವನಕ್ಕೆ ಬೀಗ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮಧುವನದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಜೇನು ನೊಣಗಳು ಸತ್ತು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಸುಮಾರಿ 12,050 ಮಂದಿ ಜೇನು ಕÊಷಿಕರು ಇದ್ದು, 65 ಸಾವಿರ ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಇರುವ ಅಂದಾಜಿದೆ. ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಸರಾಸರಿ 5 ಕೆ.ಜಿ. ಜೇನು ತುಪ್ಪ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 3 ಲP್ಷÀದ 25 ಸಾವಿರ ಕೆ.ಜಿ. ಜೇನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರ ಮೌಲ್ಯ 16.25 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೂ 25 ಸಾವಿರ ಕೆ.ಜಿ.ಯಷ್ಟು ಜೇನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಜೇನು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರೆ ಈ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ರೈತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಡಿಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗಮಂಡಲ, ಗಾಳಿಬೀಡು, ಕೋರಂಗಾಲ, ಕೋಪಟ್ಟಿ, ಕರಿಕೆ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿಗೇರಿ, ಕೆದಮಳ್ಳೂರು, ಬಿರುನಾಣಿ ಹಾಗೂ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾದಾಪುರ, ಜಕ್ಕನಹಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುವನಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬಹುತೇಕ ಮಧುವನಗಳು ಕಾಡುಪಾಲಾಗಿವೆ.

"

ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಜೇನುಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ಕೂಡಲೇ ನೆನಪಾಗುವುದು ಭಾಗಮಂಡಲ. ಇಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಬಹುತೇಕ ಕೃಷಿಕರು ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಜೇನು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸವಲತ್ತು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಭಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುವ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜೇನು ಕೃಷಿಕರು ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಜೇನು ಕೃಷಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೂ ಬೀಗ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

— - ಸಿರಕಜೆ ಲೋಕಪ್ರಕಾಶ್, ಜೇನು ಕÊಷಿಕ ತಲಕಾವೇರಿ

"

ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ಶೇ. 20ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜೇನು ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರೆಲ್ಲಾ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ರೈತರಿಗೆ ಆಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ಇರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೇನು ಕೃಷಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ 3 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು ಮಳೆ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಈ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಕರೆಯಲಾಗುವುದು.

— ಹೆಚ್. ಶಶಿಧರ್, ಉಪನಿರ್ದೇಶಕ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ, ಕೊಡಗು