ಮಳೆ ತರಿಸುವ ದೈವ ಮಾವುಕಲೇಶ್ವರ

ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಚೋಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಕಾಡು ಮಾವುಕಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾವುಕಲ್ ಲಿಂಗ, ನಂದಿ, ಗಣಪತಿ, ಸೀತಾಮಾತೆ ಹಾಗೂ ಕೈಕೆ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರು ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು ದೇವರ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇದೆ. ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ವನವಾಸದ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ದೇವರ ಪೂಜೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದ ಸೀತಾದೇವಿ ಪೂಜೆಗೆ ಶುದ್ಧ ನೀರು ತರಲು ಸಮೀಪದ ಕೊಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾದ ನೀರನ್ನು ತರಲು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಬಾ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಸೀತೆಯು ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಬರುವ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ದೂರದಲ್ಲೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಕಂಡ ಸೀತಾದೇವಿ ತಾನು ಕಾಣಿಸದಂತೆ ಮಾವಿನ ಮರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಮರವು ಮರೆಯಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾವುಕಲೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕೂಗಿದ ಸ್ಥಳವೇ ಇಂದಿನ ಮಾವುಕಲೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸೀತಾವನ, ಸೀತಾತೋಪು ಎಂಬ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಗುಹೆಗಳು ಅರಣ್ಯದೊಳಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಗುಹೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಂತಿದ್ದು, ಋಷಿಮುನಿಗಳ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಪೌರಾಣಿಕತೆಯ ಸಂಗಮವಾಗಿರುವ ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮಾವುಕಲ್ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಮಾವುಕಲೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದ ಜತೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರನ್ನೂ ಸೆಳೆಯುವ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ದಟ್ಟ ಕಾಡು, ಬೆಟ್ಟದ ಹಾದಿ, ಮಂಜಿನ ವಾತಾವರಣ ಹಾಗೂ ಹಸಿರಿನ ನಡುವೆ ದೇವಾಲಯ ತಲುಪುವುದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

1998ರಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ದಾನಿಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ, ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂಜೆ, ದೀಪಾವಳಿ, ಗೌರಿ-ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತರು ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅನ್ನದಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುವ ಭಜನೆ, ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಕ್ತರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸುವ ಶಕ್ತಿದೇವರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಮಾವುಕಲೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಗಮವಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.