ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ನೋಂದಣಿಗೆ ಹಿಂದೇಟು

ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೋಮ್‌ಸ್ಟೇಗಳನ್ನು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೆಳಗೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ ಅನಧಿಕೃತ ಆತಿಥ್ಯದ ಮನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ತಲೆನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿ ನಡೆಸಿರುವ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಎಸ್.ಜೆ. ಸೋಮಶೇಖರ್ ನೋಂದಣಿ ಸಂಬAಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾ.1ರ ಗಡುವನ್ನೂ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತಂಗಲು ಕೊಠಡಿಗಳ ಕೊರತೆ ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಹೋಮ್‌ಸ್ಟೇಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವೂ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನೀತಿ 2015-20ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯೂ ಅತಿಥಿ ಹೆಸರಿನ ಹೋಂಸ್ಟೇ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬದೊAದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ವಾತಾವರಣ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನುಭವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತಿತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆತಿಥ್ಯದ ಮನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಬಹುತೇಕರು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿದ್ದಾರೆ. ಇದೊಂದು ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಆಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ 2016ರಲ್ಲೇ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿದೆ. 2016ರ ಏ. 1ರಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳಿಗೆ ಸಂಬAಧಪಟ್ಟAತೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನೀತಿ 2015-2020ರ ಅನ್ವಯ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಿ, ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿ 10 ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಇನ್ನು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3,600 ಹೋಂ ಸ್ಟೇಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,300 ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು ಮಾತ್ರ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೋಂ ಸ್ಟೇಗಳಷ್ಟೇ್ರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಫೆ. 7 ರ ತನಕ 100 ಹೊಸ ಹೋಂ ಸ್ಟೇಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿವೆ. 180 ಹೋಂ ಸ್ಟೇಗಳ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಬಂದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳನ್ನು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಬAಧಿಸಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ, ಪುರಸಭೆ,ನಗರಸಭೆ ಸೇರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪತ್ರ ಇರಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಹೋಂಸ್ಟೇ ಮಾಲೀಕ ಒಂದು ಹೋಂಸ್ಟೇ ಮಾತ್ರ ನೊಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬAಧಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೊಂದಣಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಪಾಲುದಾರ ಆ ಹೋಂಸ್ಟೇನಲ್ಲಿ ವಾಸ ಆಗಿರಬೇಕು. ಹೋಂಸ್ಟೇ ಮಾಲೀಕರು ಇತರ ಪೂರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೋಂಸ್ಟೇ ನಡೆಸುವವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಹೋಂಸ್ಟೇ ಘಟಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸುವವನ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮನೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಐದು ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವಸತಿಗಾಗಿಯೇ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು ಕೊಡಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸುಗಮ ವಾಹನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಇರಬೇಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಆಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಾವಳಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೋಂ ಸ್ಟೇಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸಿರುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಪಾಲನೆ ಆಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ನೋಂದಣಿ ಸಂದರ್ಭ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು ನೋಂದಣಿಗೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗದ ಮಾಲೀಕನೇ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇ ನಡೆಸಬೇಕು. ಕುಟುಂಬದ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬನಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಆದರೆ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಮ್‌ಸ್ಟೇ ನಡೆಸುವವರು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೋಮ್‌ಸ್ಟೇ ಹೊಂದಿರುವವರು.

ಕೊಡಗಿನ ಅನಧಿಕೃತ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇಗಳಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ, ರೇವ್‌ಪಾರ್ಟಿ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ, ಜೂಜಾಟ, ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್... ಹೀಗೆ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಘಟನೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೊಡಗಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಸವಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ದುಶ್ಚಟಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯರು ಕೂಡ ಇಂಥದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದು ಹೋಂ ಸ್ಟೇ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ದುರುಪಯೋಗ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಹೋಮ್‌ಸ್ಟೇಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವನ್ನು ನೈಜ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟವರು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ಬರದಿರುವುದು ಹಲವು ರೀತಿಯ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಸುಮ್ಮನಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದರ ಗಡುವುದು ಮೀರಿದರೂ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಯಾಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರಶ್ನೆ.