ಮಾರಮ್ಮ ದೇವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಕ್ಷಿಕಿ: ಗ್ರಾಮದ ಮಾರಮ್ಮದೇವಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಊರ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಡಿ ಇದೆ. ಜತೆಗೊಂದು ರಾಮಮಂದಿರವಿದೆ. ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯ ತಿರುಮಲೇಶ್ವರ ಗುಡಿ ಇದೆ. ಸುಂದರ ದೇಗುಲ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ್ದು, ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ದೇವರಾಗಿ ತಿರುಮಲೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಬಲು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಪೂಜಿಸುವುದುಂಟು.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದರಿ ವೃತ್ತ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಗಲ್ಲಿಗಳಿವೆ. ಗುಂಡಿ ಬಿದ್ದ ರಸ್ತೆಗಳು ನರೇಗಾದಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಊರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಕನ್ನಂಬಾಡಮ್ಮನ ಹಬ್ಬ, ಮಾರಿಹಬ್ಬ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ನಡೆಯುವುದುಂಟು. ಮಾರಿಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮಾರಿಕಾಂಬದೇವಿಗೆ ಎಣ್ಣೆಮಜ್ಜನ, ಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪಿನಿಂದ ತಂಪು ಮಾಡಿ ಅವರೆಕಾಳು, ತಂಬಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಗ್ರಾಮದ ಜನತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದುಂಟು.
ರೈತಾಪಿ ಜನತೆಯ ಅನ್ನದಾತ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಕನ್ನಂಬಾಡಮ್ಮನ ಹಬ್ಬ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುವುದುಂಟು. ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಿರಿಯರು ತೆರಳಿ ಮುಡುಪು ಎತ್ತಿದ ಹಣದಿಂದ ದೇವಿಗೆ ಬಾಗಿನ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮಡಿಲು ತುಂಬಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತಂದು ಗದ್ದುಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕನ್ನಂಬಾಡಮ್ಮನ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಂಬಿಟ್ಟಿನ ಆರತಿ ರಾಗಿದೀವಿಗೆ ಮಡೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಗ್ರಾಮ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಖಂಡರು ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ರಂಗಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗುಂಡುತೋಪು, ಸ್ಮಶಾನ, ಸೊಪ್ಪಿನ ತೋಟ, ಗೋಮಾಳದ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗವಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಒತ್ತುವರಿಯಾಗಿದ್ದು ತೆರವು ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಸ್ಮಶಾನ ಜಾಗದ ಒತ್ತುವರಿಯಿಂದ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಶವಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದು, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ತೆರವು ಆಗಬೇಕಿದೆ.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮವಿಕಾಸ ಕೇಂದ್ರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಪಾಠ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಪಾಠದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಶಿಕ್ಷಣ, ದೇಸಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ, ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಮೂಹಿಕ ದೀಪಪೂಜೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿ ಗ್ರಾಮದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ, ಹಾಲುಮತಸ್ಥ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದವರಿದ್ದು ಸಾಮಾರಸ್ಯದ ಬದುಕು ಇಲ್ಲಿದೆ.
