ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಹಾವನೂರ ಸಂಸ್ಥಾನ ಆಳಿದ 2ನೇ ಹನುಮಂತರಾಯ (ಆಡಳಿತಾವಧಿ 1645-1664) ಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮೈಲಾರ ಗ್ರಾಮದ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಕಾರ್ಣಿಕ ನೋಡಲು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅತಿ ಸುರದ್ರೂಪಿ, ವಜ್ರದೇಹಿಯಾಗಿದ್ದ ಆತ ಮೀಸೆಯ ಮೇಲೆ ಲಿಂಬೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಜಾತ್ರೆ ಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಕಾರ್ಣಿಕೋತ್ಸವ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಜನರು ಕಾರ್ಣಿಕ ಬದಲಾಗಿ ಹನುಮಂತನರಾಯನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಹನುಮಂತ ರಾಯನಿಗೆ ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಬಂದು, ‘ನೀನು ಇನ್ಮುಂದೆ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಆಗಮಿಸಬೇಡ. ಹಾವನೂರಿನಲ್ಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಿುಸು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮೈಲಾರ ಕಾರ್ಣಿಕದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕಾರ್ಣಿಕೋತ್ಸವ ನಡೆಯಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಹನುಮಂತರಾಯ ಚಿಕ್ಕ ಮೈಲಾರ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಿುಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಐತಿಹ್ಯ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಮೈಲಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭರತ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಮೈಲಾರದ ಕಾರ್ಣಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸಂಜೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಣಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಣಿಕ ನುಡಿಯು ಮೈಲಾರದ ಕಾರ್ಣಿಕ ನುಡಿಗೆ ಸಾಮಿಪ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರದ್ದು.
