ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ ಓಂಕಾರದ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಾದ 'ಅ', 'ಉ', 'ಮ್' ಗಳಲ್ಲಿ 'ಅ' ಅಕ್ಷರವು ಜಾಗ್ರದವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತೇವೆ. 'ಉ' ಅಕ್ಷರವು ಸ್ವಪ್ನಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನದೇ ಆದ ಆಂತರಿಕ ಲೋಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು 'ಮ್' ಅಕ್ಷರವು ಸುಷುಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು ಲೀನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಓಂಕಾರದ ಮಹತ್ವ ಈ ಮೂರು ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲೇ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಓಂ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ನಿಶ್ಶಬ್ದವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಮೌನವೇ 'ತುರೀಯ' ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಜಾಗ್ರತ, ಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಸುಷುಪ್ತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅತೀತವಾದ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ. ಎಲ್ಲಾ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಪರಮ ಸತ್ಯವೇ ತುರೀಯ.
ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಓಂ ಜಪವನ್ನು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜಪವನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು:
ಮೊದಲನೆಯದು ವಾಚಿಕ ಜಪ: ಅಂದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ಜಪಿಸುವುದು. ಇದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೆಯದು ಉಪಾಂಶು ಜಪ: ತುಟಿಗಳು ಚಲಿಸಿದರೂ ಧ್ವನಿ ಕೇವಲ ತನಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಳುವಷ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜಪಿಸುವುದು.
ಮೂರನೆಯದು ಮಾನಸ ಜಪ: ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜಪ.
ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕನು ಹೊರಗಿನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಒಳಗಿನ ಮೌನದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಓಂನ ಮಹತ್ವ ಕೇವಲ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಲ್ಲ; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವೂ ಆಗಿದೆ. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಓಂ ಜಪ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ, ಉಸಿರಾಟ ಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಂಚಲತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಓಂನ ನಾದವು ಮನಸ್ಸಿನ ಚದುರಿದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಉನ್ನತ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಪಠಣದ ಆರಂಭ ಹಾಗೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಓಂ ಅನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
