ಈ ಮೂರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧಿಸಲು ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಭೃಗುವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ನಾವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಭೃಗುವು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಪಥದಲ್ಲಿ, ಅವಲೋಕನ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಊಹಾಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ; ‘ಅನ್ನ’ (ಆಹಾರ)ವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವೆಂಬ ತೀರ್ವನಕ್ಕೆ ಬಂದ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಅವನು ಈ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೋಪಾನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ. ಅವನು ಈ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಅನ್ನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಜೀವಿಗಳೂ ಬದುಕಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಜೀವಿಗಳ ಉಗಮವೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಹಾರ ಸರಪಳಿ (Food Cycle) ಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಹಾರವೇ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಜೀವನಾಧಾರ ಹಾಗೂ ಈ ಸರಪಳಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಬೇರೊಂದು ಜೀವಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ‘ಅನ್ನವೇ ಬ್ರಹ್ಮ’ (ಅನ್ನಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವ್ಯಜನಾತ್) ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೃಗುವು ತನ್ನ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಗುರು ವಾರುಣಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ. ಆದರೆ ವಾರುಣಿಯು ಇದರಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ; ಭೃಗುವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ. ಅಂದರೆ ಇದು ಮೊದಲಿನ ಊಹಾಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಭೃಗುವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದ. ಇದನ್ನೇ ಅಂತರಂಗವಿಜ್ಞಾನಿ (Inner Scientists) ಗಳಾದ ನಮ್ಮ ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳು ‘ತಪಸ್ಸು’ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭೃಗುವು ಕಂಡುಕೊಂಡದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಅನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ‘ಪ್ರಾಣ’ ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಣವೇ ಜೀವಿಯ ಉಗಮ-ಅಸ್ತಿತ್ವ-ಲಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ. ಏಕೆಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರವಿದ್ದರೂ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಿನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವೇ ಬ್ರಹ್ಮ (ಪ್ರಾಣೋ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವ್ಯಜಾನಾತ್) ಎಂಬ ಹೊಸ ಊಹಾಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತನಾಗದ ವಾರುಣಿ ಭೃಗುವನ್ನು ಮರಳಿ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದ. ಭೃಗುವು ಇನ್ನೂ ಆಳವಾದ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸೇ ಅನ್ನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಧಾನವೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ. ಏಕೆಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು, ಜೀವನ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಅರಿತ ಭೃಗುವು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ‘ಮನಸ್ಸೇ ಬ್ರಹ’ (ಮನೋ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವ್ಯಜಾನಾತ್) ವೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತನಾಗದ ವಾರುಣಿ ಮಗನನ್ನು ಪುನಃ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದ. ನಿಜವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವನೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಭೃಗು ಇದರಿಂದ ಧೃತಿಗೆಡೆದೆ ಮರಳಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೆರಳಿದ! ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ಭೃಗುವಿಗೆ ಮನಸ್ಸೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಲ್ಲವೆಂಬುದು ಥಟ್ಟನೆ ಹೊಳೆಯಿತು. ಕೊಂಬೆಯಿಂದ ಕೊಂಬೆಗೆ ಹಾರುವ ಮಂಗನಂತೆ ಚಂಚಲವಾದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ‘ಬುದ್ಧಿ’. ಚಿಕ್ಕಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜೀವಿಗಳವರೆಗೆ ಸಕಲಜೀವಿಗಳೂ ತಮಗೆ ಸಹಜವಾಗಿರುವ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರ್ಣಯ ಹಾಗೂ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೃಗುವು ‘ವಿಜ್ಞಾನವೇ ಬ್ರಹ್ಮ’ (ವಿಜ್ಞಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವ್ಯಜಾನಾತ್) ಎಂದು ತಿಳಿದು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದ. ಆದರೆ ಭೃಗುವಿನ ಈ ಉತ್ತರದಿಂದಲೂ ವಾರುಣಿ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ; ಮರಳಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಛಲವನ್ನು ಬಿಡದ ನಿಜವಿಜ್ಞಾನಿ ಭೃಗುವು ಪುನಃ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ. ಆತನ ಶ್ರದ್ಧಾಭರಿತ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳಿಗೆ ‘ಆನಂದ’ವೇ ಮೂಲವೆಂಬ ಸತ್ಯ ಗೋಚರವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯೂ ಆನಂದಪಿಪಾಸುವೇ. ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸದಾಕಾಲ ಅನಂತ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂಬುದೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಆನಂದವೇ ಬ್ರಹ್ಮ’ (ಆನಂದೋ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವ್ಯಜಾನಾತ್) ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಭೃಗುವು ಆ ಆನಂದವನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೇ ಕಂಡುಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಮೈಮರೆತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚರಮಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದರೆ ಅಮರ ಅನಂತ ಆನಂದವೇ! ‘ಇದುವೇ ಭೃಗು-ವಾರುಣಿ ವಿದ್ಯಾ’ (ಭಾರ್ಗವೀ ವಾರುಣೀ ವಿದ್ಯಾ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ತಂದೆ-ಮಗನನ್ನು ನಾವು ಜಂಟಿ-ಸಂಶೋಧಕರೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಹಲವು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಗಮವಾದ ಈ ರೀತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮೀರಿದುದಾಗಿದೆ! ಈಗ ನಾವು ಕಾಣುವ ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಕಳೆದ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡವುಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅನ್ವೇಷಣೆ-ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಈ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈಗಲೂ ಯಾರಾದರೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಅದು ತ್ರಿಕಾಲಾಬಾಧಿತ ಸತ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮವೂ ತ್ರಿಕಾಲಾಬಾಧಿತವೇ! ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳ ಅಂತರಂಗ ವಿಜ್ಞಾನಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥಗಳು; ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು.
