ಸತ್ಯವನ್ನು ಸುಳ್ಳೆನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸತ್ಯವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಒಂದು ಕಲೆಗಾರಿಕೆ (64 ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಷ್ಟನೇಯದೋ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ). ಸುಳ್ಳಾಡುವ ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮೃಗಗಳು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲೇನಾದರೂ ನೀವಿದ್ದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಖಯಾಲಿಗಾಗಿ ಸುಳ್ಳಾಡಿಕೊಂಡು ಓಡಾಡುತ್ತ ಅನೇಕ ಸಲ ತಮ್ಮ ಮೇಲೇ ಅಪಾಯ ತಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಡವಟ್ಟು ಜನರನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ‘ಜಮೀನು ಎಷ್ಟಿದೆ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ತನ್ನ ಜಮೀನಿನ ಜೊತೆಗೆ ಪಕ್ಕದವನದ್ದೂ ಸೇರಿಸಿ ‘ಒಂದು ನೂರು ಎಕರೆ ಇದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಬಿಡುವುದು, ವಿಚಾರಿಸಲಾಗಿ ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಎಕರೆ ಪಕ್ಕದವನದ್ದು, ಒಂದೆಕರೆ ಮಾತ್ರ ಈತನದ್ದು! ‘ಪರೀಕ್ಷೆ ಹೇಗಾಗಿದೆ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ‘ಚೆನ್ನಾಗಾಗಿದೆ’ ಎಂದೇ ಹೇಳುವುದು. ಪಾಪ ಅವರ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿಹೋಗಿ ಮಾರ್ಕ್್ಸ ಎಷ್ಟು ಬಂತು ಎಂದೆಲ್ಲ ಸಂಶೋಧನೆಗಿಳಿಯುವುದು ಹೃದಯಹೀನರ ಕೆಲಸ. ನಿರಪಾಯಕಾರಿ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ನಕ್ಕುಬಿಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸುಳ್ಳುಗಳ ಸರಮಾಲೆಗಳನ್ನೇ ಬಿಡುವ ಸರದಾರರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಂಬುವಂತಿಲ್ಲ, ಬಿಡುವಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಇಂಥ ಶಿಕ್ಷೆ, ಕೊಲೆಗೆ ಇಂಥ ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸುಳ್ಳಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ‘ಸತ್ಯವಂತರಿಗಿದು ಕಾಲವಲ್ಲ...’ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಬೇಕಾದ ಪಾಡು ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
