ಆಹಾರದಿಂದ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲಾಗುವ ಪ್ರಭಾವವೂ ಹಲವಾರು ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ರಸಗಳು, ಒಣಹಣ್ಣುಗಳು, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಆಹಾರಗಳು, ಹೃದ್ಯ, ರುಚಿಕರ ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಬಹುತೇಕ ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯೇ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಬಹುಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಂರಕ್ಷಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಪರಿಣಾಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರ. ಖಾರ, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪುಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಒಣ, ವಿದಾಹಿ ಗುಣಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಪೊಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನೆಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳು ಮಿತಿಮೀರಿದ ರಾಜಸಿಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ತಯಾರಿಸಿ ಹಲವು ದಿನಗಳೇ ಕಳೆದಿರುವುದರಿಂದ ತಾಮಸಿಕ ಗುಣವನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವು ಮೂಲತಃ ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕಾಲ ಮೀರುವುದರಿಂದ ತಾಮಸಿಕ ಗುಣವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಷ್ಟು ಕ್ಷೇಮ. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿಂದರೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣವಿದೆ. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ರಾಜಸಿಕ! ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಹಾಕಿ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಅದು ತಾಮಸಿಕ! ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ, ಹೋಟೆಲು-ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೇ ಆಗಿರಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಅನ್ನ ಪಲ್ಯ, ಸಾರು, ಸಾಂಬಾರು, ಪಾಯಸ, ಮುಂತಾದ ಆಹಾರ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಮೂರುಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿದರೆ ತಾಮಸ ಗುಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಊಟವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡಲು ತಡಮಾಡಬಾರದು ಎನ್ನುವುದು ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ತಯಾರಿಸಿ ಯಾಮ ಅಂದರೆ ಮೂರು ಗಂಟೆ ದಾಟಿದ, ರುಚಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ, ಹಳಸಿರುವ, ದುರ್ವಾಸನೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರವು ತಾಮಸಿಕ ಎಂದು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಮನಸ್ಸು ಖುಷಿಯಿಂದ ಇದ್ದರೆ ಆಹಾರವು ಬೇಗನೆ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಪ, ಚಿಂತೆ, ಬೇಸರ, ಭಯ, ದುಃಖಗಳಿದ್ದರೆ, ನಿದ್ರೆಯು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಆಯುರ್ವೆದದ ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ. ಪ್ರಾಚೀನರ ಆರೋಗ್ಯದ ಗುಟ್ಟು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ದಿನಗಳೇ ಕಳೆದುಹೋದ ಆಹಾರವಲ್ಲ, ಸಿದ್ಧರ ಆಹಾರ!
