"ಹೋರಾಟದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ/ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು' ಅಥವಾ "ದಲಿತರು ಬರುವರು ದಾರಿ ಬಿಡಿ/ ದಲಿತರ ಕೈಗೆ ರಾಜ್ಯ ಕೊಡಿ' ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಸಾಲುಗಳ ಗುನುಗುವಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಕಳೆದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾತಾಗಿರುವವರು ಕವಿ ಡಾ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ. ಅವರ "ಹೊಲೆಮಾದಿಗರ ಹಾಡು' ಸಂಕಲನ 1975ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಅವರಿಗೆ ವಯಸ್ಸು 21 ವರುಷ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ "ಇಕ್ರಲಾ ಒದೀರ್ಲಾ/ ಈ ನನ್ ಮಕ್ಕಳ ಚರ್ಮ ಎಬ್ರಲಾ' ಎಂಬ ಒಂದು ಪದ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹುಟ್ಟಿ ಮುಂದೆ ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೆಳೆದು & ಎರಡೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೊಡು&ಪಡೆ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ನವ್ಯದ ಬಳಿಕ ಮುಖ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿಯಾಯಿತು. ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ತೀರಾ ಗೌಣವಾದವುಗಳು ಎಂದು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೆಳಸ್ತರದ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿ, ಜನವರ್ಗಗಳ ಶೋಷಿತರ ಪರವಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತರು, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿಗಳು, ಲೋಹಿಯಾವಾದಿಗಳು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಿಲುವು ಅವರದಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವತ@ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ವಾದ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವ ವೈಚಾರಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯನವರಿಗೆ ಈ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು.
