ಡಾ. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ದಲಿತ ಕಾವ್ಯಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಯಾಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ‘ಗ್ರಾಮದೇವತೆಗಳು’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ತಾನು ಅಡ್ಡಗಂಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಮಗಳು ಸತ್ಯಶ್ರೀ ಬಾಲಗೌರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆತನ ತಾಯಿ ಒಂದು ದಿನ ತಡೆಯಲಾರದೆ ತುಪ್ಪ ಎಂಜಲಿಗೋಸ್ಕರ ಸ್ವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡವನೆಂದು ಮಗನನ್ನು ಜರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಕೆಳಜಾತಿಯ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಎತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಂಜಲಿಗೆ ಕೈಯೊಡ್ಡಿ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಕಳಕೊಳ್ಳುವುದು ದಲಿತ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಕಾಡಿದೆ. ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಮೂರನೇ ಭಾಗ ‘ಊರುಕೇರಿ-3’ರಲ್ಲಿ ಅವರು ದಲಿತ ಅಸ್ಮಿತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಅವರದೇ ಆದ ಕತೆಯೊಂದಿದೆ. ‘ಹೊಲೆಮಾದಿಗರ ಹಾಡು’ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಆ ಕವಿ ತಮ್ಮ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ವಾರ್ಡನ್ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ದಲಿತ ಹುಡುಗರು ಸನ್ಮಾನ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಸ ಗುಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ತಾಯಿ. ಕೆಳಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕವಿ, ಎಂಎ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯನವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ನಡೆಯುವಾಗ ಕಟ್ಟಡದ ಫಸ್ಟ್ ಫ್ಲೋರ್ನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಮಾರಂಭ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಅಮ್ಮ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಕ್ಷಣ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ, ‘‘ಈ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಸ ಗುಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಈ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಎದುರಿನ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಈ ಸಮಾರಂಭ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ತಾಯಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಹೇಳಬಯಸುತ್ತೇನೆ’’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ಸಭಿಕರು ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕವಿಗಳ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರು.
